Instytut Pamięci Narodowej - Gdańsk

Obchody rozpoczęły się Mszą świętą w kościele pw. św. Jakuba Apostoła w Lubichowie. Następnie uczestnicy uroczystości zgromadzili się przy pomniku, gdzie po odegraniu Hymnu Rzeczypospolitej Polskiej rozpoczęła się oficjalna część wydarzenia.

Uroczystość nawiązywała do wydarzeń z 19 maja 1946 r., kiedy szwadron 5. Wileńskiej Brygady AK dowodzony przez ppor. Zdzisława Badochę „Żelaznego” przeprowadził rajd na Pomorzu, rozbijając posterunki Milicji Obywatelskiej oraz placówki Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego, paraliżując aparat komunistycznego terroru w powiatach starogardzkim i kościerskim. Informację o akcji podało wówczas także radio BBC.

W wydarzeniu uczestniczyli m.in.: Dyrektor Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Gdańsku dr Marek Szymaniak, proboszcz parafii św. Jakuba Apostoła ks. Tomasz Patoka, poseł na Sejm RP Kazimierz Smoliński, wójt gminy Lubichowo Andrzej Toczek, przedstawiciel Rady ds. Kombatantów, Osób Represjonowanych i Działaczy Opozycji Antykomunistycznej przy Prezydencie RP Andrzej Osipow, samorządowcy, mieszkańcy oraz uczniowie Szkoły Podstawowej w Lubichowie.

Podczas uroczystości przemówienie wygłosił Dyrektor Oddziału IPN w Gdańsku dr Marek Szymaniak:

„Żołnierze Armii Krajowej pozostali sumieniem narodu — symbolem odwagi, wierności wartościom i gotowości do najwyższego poświęcenia w imię wolnej Rzeczypospolitej. Wśród nich szczególne miejsce zajmują żołnierze 5. Wileńskiej Brygady Armii Krajowej z majorem Zygmuntem Szendzielarzem „Łupaszką” oraz podporucznikiem czasu wojny Zdzisławem Badochą „Żelaznym” na czele.”

Dyrektor podkreśił również:

„Współczesne pokolenia potrzebują takich wzorców. Dlatego pamięć o bohaterach polskiego podziemia niepodległościowego musi trwać — nie tylko w miejscach pamięci i na kartach historii, ale przede wszystkim w naszych sercach i codziennych postawach.”

Głos zabrał także inicjator odnowienia upamiętnienia Piotr Szubarczyk, który wspomniał postać Danuty Siedzikówny „Inki” jako osoby potrafiącej jednoczyć Polaków. Jak podkreślił, „Inka wyzwala dobro”.

Po przemówieniach nastąpiło uroczyste odsłonięcie i poświęcenie pomnika, którego dokonali Dyrektor Oddziału IPN w Gdańsku dr Marek Szymaniak, wójt gminy Lubichowo Andrzej Toczek oraz Piotr Szubarczyk. Następnie delegacje oraz uczestnicy uroczystości złożyli kwiaty i oddali hołd bohaterom polskiego podziemia niepodległościowego. Wojskową oprawę wydarzenia zapewnili żołnierze 22. Bazy Lotnictwa Taktycznego w Malborku oraz Wojskowa Asysta Honorowa z Elbląga.

Na zakończenie delegacja Oddziału IPN w Gdańsku oddała hołd nauczycielom zamordowanym przez Niemców, składając kwiaty pod tablicą pamiątkową odsłoniętą dwa lata temu w Szkole Podstawowej w Lubichowie.