Instytut Pamięci Narodowej - Gdańsk

https://gdansk.ipn.gov.pl/pl2/aktualnosci/162980,Tragedia-Zydow-z-getta-warszawskiego-fotografie-z-Archiwum-IPN.html
02.03.2026, 12:28

Tragedia Żydów z getta warszawskiego – fotografie z Archiwum IPN

19.04.2021

Wielu kojarzy zdjęcie stojącego w grupie przerażonych osób kilkuletniego żydowskiego chłopca, z podniesionymi rękoma, pod lufami niemieckich karabinów. Fotografia ta, pochodząca z „Raportu” SS-Gruppenführera Jürgena Stroopa, dowodzącego siłami niemieckimi tłumiącymi powstanie w getcie warszawskim, stała się symbolem niemieckich zbrodni na mieszkańcach zamkniętej żydowskiej dzielnicy w Warszawie.

„Raport” Stroopa, przygotowany specjalnie dla Heinricha Himmlera, miał świadczyć o męstwie autora, podkreślać jego zasługi dla Tysiącletniej Rzeszy Niemieckiej. Za służbę zbrodniczemu systemowi Stroop uzyskał wojskowy awans i liczne odznaczenia. Wbrew intencjom kata warszawskiego getta, „Raport” szybko stał się jednak także dowodem oskarżeń w procesach przed sądami i trybunałami w Norymberdze oraz Warszawie. Stroop został powieszony 6 marca 1952 roku w więzieniu mokotowskim.

Integralną częścią jego raportu jest kilkadziesiąt fotografii, dokumentujących niemiecką akcję likwidacji powstańczego oporu w getcie, ukazujących dramat jego mieszkańców – ludzi skazanych na zagładę, podejmujących beznajdziejną walkę o godną śmierć. Wszystkie zdjęcia znajdują się w archiwum IPN i są dostępne w elektronicznej wersji.