Nawigacja

Aktualności

Sympozjum „O wojnie i medycynie” – Warszawa, 20 listopada 2019

Podczas spotkania odbyła się promocja książki IPN „Kapitan ostatni opuszcza swój statek… Józef Władysław Bednarz (1897-1939)”.

W sali im. prof. J. Zaorskiego w Centrum Biblioteczno-Informacyjnym WUM w Warszawie 20 listopada odbyło się sympozjum pt. „O wojnie i medycynie”.

Spotkanie otworzyli dyrektor Muzeum Historii Medycyny WUM dr Adam Tyszkiewicz oraz dyrektor Oddziału IPN w Gdańsku prof. Mirosław Golon, który poza refleksją o badaniach nad Zbrodnią Pomorską 1939 roku i wkładzie IPN w upamiętnienie ofiar i edukację w zakresie tej tematyki, odczytał list od prezesa IPN dr. Jarosława Szarka.

„Dwugłos o wojnie i medycynie, odbywa się w okresie szczególnym, wspominania ofiar najstraszniejszej z wojen w dziejach ludzkości, w 80. rocznicę jej wybuchu. W skali całej Europy, to właśnie w Polsce, tych ofiar było najwięcej, gdy uwzględnimy kraje napadnięte. Wśród prześladowanych, więzionych i mordowanych bardzo często znajdowali się najsłabsi, kobiety, dzieci, ludzie starsi oraz chorzy”.

„Dzisiejszą dyskusję dedykujemy także pamięci lekarzy, którzy w najtrudniejszych warunkach podejmowali próbę ratowania swoich podopiecznych, a czasem wraz z nimi szli na śmierć, jak dr Józef Władysław Bednarz” – napisał w liście prezes IPN (pełna treść listu do pobrania poniżej).

Prof. Tadeusz Nasierowski (Katedra Psychiatrii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego) wygłosił prelekcję poświęconą kultywowaniu pamięci o zagładzie chorych.

Wybitny znawca problematyki wskazał ideowe źródła zbrodni i praktyczne mechanizmy jej realizacji. Podkreślił też ogromną skalę, sięgającą około ćwierć miliona ofiar. Zwrócił również uwagę na niektórych ze sprawców na szczeblu kierowniczym, zaznaczając, że byli to lekarze nie tylko z właściwych Niemiec, ale bardzo często także z Austrii, a zdarzyli się nawet i ze Szwajcarii.

Ważnym punktem wydarzenia była promocja książki autorstwa Mateusza Kubickiego (IPN Gdańsk) „Kapitan ostatni opuszcza swój statek… Józef Władysław Bednarz (1897-1939)”.

Bohater publikacji w pierwszym okresie okupacji niemieckiej poszedł na śmierć w obronie mordowanych pacjentów, których w swoim humanistycznym podejściu zawsze stawiał na pierwszym miejscu.

– Dr Józef Władysław Bednarz to postać niezwykła, zarówno życiorysem zawodowym lekarza, jak i politycznym zaangażowaniem w działalność niepodległościową – podkreślił M. Kubicki.

– Publikacja Mateusza Kubickiego, a także jego wsparcie dla innych form popularyzacji (np. pełnienie roli głównego konsultanta przy świetnym filmie dokumentalnym Muzeum Piaśnickiego), to ważny krok w kierunku rzeczywistego upowszechnienia wiedzy o „Pomorskim Korczaku”, jak słusznie czasami określa się dr. Bednarza. Co istotne w swojej działalności niepodległościowej młody Józef  Bednarz, miał także bliskie związki z Warszawą i spotkanie w Warszawskim Uniwersytecie Medycznym, służyło także temu, aby nasze stołeczne miasto „przypomniało sobie” o tej wielkiej postaci – podsumował prof. Mirosław Golon. 

M. Kubicki swoją prezentację uzupełnił siedmiominutowym filmem dokumentalnym pt. „Bednarz” wyprodukowanym przez Muzeum Piaśnickie.  

Spotkanie wpisywało się w obchody 80. rocznicy wybuchu II wojny światowej.


Józef Władysław Bednarz był bojownikiem PPS walczącym o wolność ojczyzny, działaczem społecznym, naukowcem, publicystą, a przede wszystkim lekarzem-psychiatrą. Od 1933 r. kierował Krajowym Zakładem Psychiatrycznym w Świeciu nad Wisłą. Chociaż mógł się ratować, postanowił być ze swoimi pacjentami do końca. Został zamordowany przez Niemców niedługo po rozpoczęciu II wojny światowej. W chwili śmierci miał 60 lat. „Gdyśmy u początku wojny żegnali dyrektora, udając się na tułaczkę, powiedział, że kapitan ostatni opuszcza swój statek. Hitlerowcy zlikwidowali najpierw jego statek, a potem jego samego” – wspominał Kazimierz Romanowski, współpracownik lekarza.  

do góry