Nawigacja

Aktualności

Pocztówki z biogramami Powstańców Warszawskich - 1 sierpnia 2022

Oddziałowe Biuro Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Gdańsku prezentuje sylwetki powstańców warszawskich, żołnierzy Armii Krajowej, pochowanych na terenie województwa pomorskiego i kujawsko-pomorskiego, których mogiły zostały wpisane do ewidencji grobów weteranów walk o wolność i niepodległość Polski. Biogramy będą przedstawiane cyklicznie przez kolejne 63 dni, aby oddać hołd wszystkim, którzy walczyli w tych dniach o wolność ojczyzny.

Barbara Adamczyk „Wirska” (1927-2017)

Urodziła się 28 września 1927 r. w Warszawie. Jej rodzicami byli Kazimierz Maciaszek i Anna z domu Szyszło. Do szkoły powszechnej uczęszczała w Wołominie i ukończyła ją w 1940 r. W latach 1940-1943 uczyła się w Koedukacyjnej Szkole Handlowej w Wołominie. W 1937 r. wstąpiła do 15 Drużyny Harcerskiej im. Królowej Jadwigi w Wołominie.

Po wybuchu II wojny światowej kontynuowała naukę i pomagała starszemu rodzeństwu w kolportowaniu prasy podziemnej na terenie Wołomina i okolic. W styczniu 1943 r. wstąpiła w szeregi Armii Krajowej – Powstańcze Oddziały Specjalne „Jerzyki” – Harcerska Kompania Szturmowa w Wołominie. Pełniła funkcję łączniczki i dowódcy kompanii Telesfora Badetko „Wiktora”. W 1943 r. przeszła szkolenie sanitarne i kurs dywersji. Uczestniczyła w akcjach dezorganizacyjnych i rozpoznawczych. Jej zadania polegały na transportowaniu rannych, opieki nad nimi, organizowaniu lokali dla ukrywających się członków podziemia, kolportażu prasy konspiracyjnej.

W Powstaniu Warszawskim brała udział w stopniu szeregowca. W połowie września 1944 r. została ujęta przez Niemców i wywieziona do obozu w Turyngii. Uwolniona w kwietniu 1945 r. przez wojska amerykańskie. Do kraju powróciła w sierpniu 1945 r., zamieszkała w Wołominie, uczyła się i pracowała dorywczo. W 1946 r. wyjechała do Słupska, gdzie wyszła za mąż i znalazła zatrudnienie w Zakładzie Sieci Elektrycznej w Słupsku, a następnie w Przedsiębiorstwie Handlu Obuwiem.

W 1975 r. wyjechała do Gdańska i pracowała w Przedsiębiorstwie Handlu Wewnętrznego. Została odznaczona Brązowym Krzyżem Zasługi z Mieczami, Krzyżem Armii Krajowej oraz Warszawskim Krzyżem Powstańczym. Była członkiem Związku Powstańców Warszawskich. Zmarła 13 stycznia 2017 r. Została pochowana na Cmentarzu Łostowickim w Gdańsku (kwatera 103, rząd 6, nr grobu 4). Mogiłę wpisano do ewidencji grobów weteranów walk o wolność i niepodległość Polski.

Zbigniew Adamczyk „Suez” (1923-2001)

Urodził się 29 września 1923 r. w Warszawie. Jego rodzicami byli Stanisław i Eustachia z domu Jenszura. Do szkoły powszechnej uczęszczał w Warszawie i Legionowie. Przed wybuchem II wojny światowej wstąpił do Związku Harcerstwa Polskiego. W czasie okupacji niemieckiej pracował w fabryce gwoździ i fabryce latarek kieszonkowych w Warszawie. W 1940 r. nawiązał kontakt z organizacją Związek Walki Zbrojnej. Po wstąpieniu w jej szeregi zajmował się kolportowaniem prasy podziemnej. W tym czasie przeszedł przeszkolenie wojskowe. W 1942 r. wstąpił do Armii Krajowej i został przydzielony do plutonu 704 obwód „Obroża” w Legionowie, gdzie był dowódcą sekcji. Dowódcą plutonu był podchorąży Tadeusz Gołębiewski „Sosna”, a dowódcą kompanii porucznik Janikowski „Ryś”. W mieszkaniu Zbigniewa Adamczyka znajdował się jeden z magazynów broni plutonu. Brał udział w ochronie radiostacji podczas nadawania meldunków oraz w zabezpieczaniu akcji przenoszenia magazynu broni. Walczył w Powstaniu Warszawskim, po jego upadku we wrześniu 1944 r. został zatrzymany przez Niemców i wywieziony do obozu pracy na terenie Niemiec.

Do kraju powrócił w sierpniu 1945 r. Nie zamieszkał jednak w Warszawie, a osiedlił się w Słupsku. W Powstaniu Warszawskim zginęli obydwoje jego rodzice. W Słupsku rozpoczął pracę w charakterze księgowego w Zakładzie Energetycznym. W 1946 r. ożenił się z Barbarą Macioszek. W 1964 r. ukończył Technikum Ekonomiczne w Słupsku i awansował na stanowisko głównego księgowego. W kolejnych latach pracował w Elektrowni Wodnej w Żydowie i Elektrowni Wodnej w Żarnowcu. W 1975 r. wraz z żoną przeprowadził się do Gdańska. Zbigniew Adamczyk został odznaczony Brązowym Krzyżem Zasługi, Złotym Krzyżem Zasługi oraz Warszawskim Krzyżem Powstańczym. Zmarł 21 lutego 2001 r. Został pochowany na Cmentarzu Łostowickim w Gdańsku (kwatera 103, rząd 6, nr grobu 4). Mogiłę wpisano do ewidencji grobów weteranów walk o wolność i niepodległość Polski.

 

Andrzej Nogajewski „Żmudzin” (1922-1992) 

Urodził się 25 sierpnia 1922 r. w Margoninie. Jego rodzicami byli Bronisław i Mieczysława z domu Harkiewicz. W 1927 r. przeprowadził się z rodzicami do Gdyni. Ukończył Gimnazjum Ojców Jezuitów w Orłowie. W listopadzie 1939 r. aresztowany przez Niemców. Osadzony na Etapie Emigracyjnym w Gdyni był jednym z zakładników na 11 listopada. Pod koniec listopada 1939 r. został zwolniony i skierowany do prac przymusowych w Gdyni i Sopocie. 

Po odmowie podpisania volkslisty wraz z rodziną został z Gdyni wysiedlony i wyjechał do Warszawy. W styczniu 1940 r. wstąpił do Związku Walki Zbrojnej. Po przekształceniu ZWZ w Armię Krajową otrzymał przydział do 3 Batalionu Pancernego, Baon „Golski”, pluton 155. W ruchu oporu fotografował dla celów wywiadu obiekty niemieckie. 

Na początku 1944 r. ukończył kurs podchorążych AK im. Lisa-Kuli, kryptonim „Belweder”. Z racji tego, że matka Andrzeja prowadziła w Warszawie Laboratorium Fotograficzne zajęcia często odbywały się w pracowni Nogajewskich. Po uzyskaniu stopnia kaprala podchorążego został dowódcą sekcji w plutonie i rozpoczął werbunek oraz szkolenie młodzieży. Kontynuował działalność wywiadowczą w okolicach Włoch i Konstancina. 

Udostępniał studio fotograficzne jako magazyn broni oraz miejsce zbiórek i odpraw dowódców sekcji i plutonów. Od 1 sierpnia 1944 r. do 4 października 1944 r. brał udział w Powstaniu Warszawskim w rejonie Politechniki, ulic Koszykowej, Jaworzyńskiej, Polnej i Pól Mokotowskich. Po upadku powstania dostał się do niewoli niemieckiej, przebywał w obozie w Sandbostel. Uwolniony 2 maja 1945 r. przez wojska kanadyjskie. Po powrocie do kraju w 1946 r. osiedlił się w Gdyni. Ukończył Liceum Hotelarskie w Sopocie.

Odznaczony Medalem za Warszawę oraz Warszawskim Krzyżem Powstańczym. Zmarł 12 sierpnia 1992 r. Został pochowany na cmentarzu komunalnym w Gdyni przy ul. Witomińskiej (kwatera 15, rząd 4, nr grobu 7). Mogiłę wpisano do ewidencji grobów weteranów walk o wolność i niepodległość Polski.

***

Informujemy o możliwości otrzymania wydrukowanych pocztówek z biogramami Powstańców Warszawskich przesyłką pocztową.

Zgłoszenia należy kierować do sekretariatu OBUWiM IPN w Gdańsku. 

do góry