Nawigacja

Aktualności

IPN Gdańsk pamięta o represjonowanych Elblążanach. Obchody 72. rocznicy sprawy elbląskiej – 17 lipca 2021

Uroczyste rocznicowe obchody odbyły się w Elblągu na skwerze Ofiar Sprawy Elbląskiej 17 lipca br.

Siedemdziesiąt dwa lata temu w Elblągu doszło do tragicznego w skutkach pożaru hali A20 ówczesnych Zakładów Mechanicznych im. Karola Świerczewskiego w Elblągu. Pożar wybuchł na skutek zbiegu nieszczęśliwych wypadków, ale za winnych uznano reemigrantów z Francji, których wielu znalazło się w Elblągu po II wojnie światowej. Elbląski aparat bezpieczeństwa, wspomagany przez funkcjonariuszy z Gdańska i Warszawy, aresztował przynajmniej 220 osób. Ówczesnej władzy prawdziwe przyczyny pożaru nie interesowały. Za szpiegostwo i sabotaż skazano kilkadziesiąt osób. W procesie głównym zapadły trzy wyroki śmierci, choć żadnego z nich ostatecznie nie wykonano.

Nie wszyscy jednak opuścili mury więzienne. Dwie osoby nie przeżył pobytu w aresztach. Jednym z nich był Henryk Zając, który zmarł w więzieniu w Gdańsku 6 lipca 1952 r. Był on typowym przykładem represjonowanego. Wychował się we Francji, tam przebywał też w czasie II wojny światowej. Dodatkowo był on żołnierzem Polskich Sił Zbrojnych. Podobnie jak w przypadku innych zatrzymanych, śledztwo w sprawie Henryka Zająca prowadzone było w brutalny sposób, co potwierdzone zostało w 1956 r., kiedy wyroki zostały uchylone.

 

Dokumenty związane ze sprawą elbląską

  •  #1
    #1
  •  #2
    #2
  •  #3
    #3
  •  #4
    #4
  •  #5
    #5
  •  #6
    #6
  •  #7
    #7
  •  #8
    #8
  •  #9
    #9
  •  #11
    #11
  •  #12
    #12
  •  #13
    #13
  •  #10
    #10

 

Tegoroczne obchody odbyły się tradycyjnie pod pomnikiem Ofiar Sprawy Elbląskiej. Kwiaty w imieniu Instytutu Pamięci Narodowej złożył w przededniu uroczystości dr Daniel Czerwiński, naczelnik Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN w Gdańsku oraz Grażyna Wosińska, autorka książek poświęconych historii sprawy elbląskiej.

Organizatorem uroczystości jest miasto Elbląg.

  • Pomnik Ofiar Sprawy Elbląskiej
    Pomnik Ofiar Sprawy Elbląskiej
  • Kwiaty pod pomnikiem Ofiar Sprawy Elbląskiej złożył dr Daniel Czerwiński, naczelnik Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN w Gdańsku oraz Grażyna Wosińska, dziennikarka, autorka książek poświęconych sprawie elbląskiej.
    Kwiaty pod pomnikiem Ofiar Sprawy Elbląskiej złożył dr Daniel Czerwiński, naczelnik Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN w Gdańsku oraz Grażyna Wosińska, dziennikarka, autorka książek poświęconych sprawie elbląskiej.
  • #2
  • #3
  • #4
  • #5
do góry