Nawigacja

Aktualności

Odsłonięcie tablicy pamiątkowej poświęconej młodzieżowej antykomunistycznej organizacji Krajowy Ośrodek „Kraj” – Gdynia, 1 marca 2021

Za swoje dążenie do wolnej Polski członkowie organizacji zostali skazani na kary od 3 do 10 lat pozbawienia wolności. Pobierz folder, dowiedz się więcej!

Na Uniwersytecie Morskim w Gdyni 1 marca o godz. 10.00 z inicjatywy Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN Gdańsk odbędzie się odsłonięcie tablicy pamiątkowej poświęconej młodzieżowej antykomunistycznej organizacji Krajowy Ośrodek „Kraj”. Upamiętnienie uroczyście odsłonią dyrektor IPN Gdańsk prof. Mirosław Golon oraz dziekan Wydziału Mechanicznego dr hab. inż. Andrzej Miszczak prof. UMG. Wydarzenie będzie miało miejsce w ramach obchodów Narodowego Dnia Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”. Z powodu sytuacji epidemicznej uroczystość będzie zamknięta (bez jakichkolwiek gości).

Zachęcamy do zapoznania się z folderem dotyczącym historii organizacji przygotowanym przez OBUWiM IPN Gdańsk.


(…) Jedną z konspiracyjnych niepodległościowych organizacji młodzieżowych była organizacja Krajowy Ośrodek „Kraj”. Powstała ona prawdopodobnie z końcem 1948 r. w Warszawie, a swoim działaniem obejmowała teren całej Polski. Działała do lipca 1952 r. Założycielem organizacji i głównym dowódcą był były żołnierz AK Andrzej Sobota vel Zenon Tomaszewski pseudonim „Wyka”. Placówka Krajowego Ośrodka „Kraj” w Gdyni została utworzona dopiero na początku stycznia 1951 r. Jej założycielem był mechanik okrętowy i słuchacz Państwowej Szkoły Morskiej w Gdyni Bogumił Olszewski (…).

Działania młodych konspiratorów polegały przede wszystkim na walce ideologicznej i propagandowej. W jednej z sal wykładowych został zainstalowany aparat radiowy marki „Nora”. Każdy działacz organizacji mógł słuchać audycji w języku polskim nadawanych z zachodniej Europy. Aparat został dostarczony przez Tadeusza Prusa, a audycji słuchano niemal codziennie, głównie były to BBC, Wolna Europa i Głos Ameryki (…).

Na początku lipca 1952 r. rozpoczęto aresztowania w Gdyni. Zatrzymani zostali Bogumił Olszewski, Tadeusz Nowogrodzki, Tadeusz Prus, Janusz Murat oraz Mieczysław Nowicki (…).

Śledztwo w sprawie gdyńskiej placówki organizacji „Kraj” prowadził oficer śledczy WUBP w Gdańsku por. Tadeusz Grys. Akt oskarżenia sporządzono 7.11.1952 r., został zatwierdzony przez prokuratora Jana Szukuć. Rozprawa odbyła się przed Wojskowym Sądem Rejonowym w Gdańsku 26.11.1952 r. Rozprawie przewodniczył sędzia por. Edwin Kęsik, oskarżał prokurator kpt. Jan Grabowski. Wyrok ogłoszono 28.11.1952 r. Bogumił Olszewski skazany został na karę 10 lat pozbawienia wolności, odbył karę 3 lat i 10 miesięcy. Tadeusz Nowogrodzki skazany został na karę 7 lat i sześciu miesięcy pozbawienia wolności, odbył karę 2 lat i 7 miesięcy. Tadeusz Prus skazany został na karę 7 lat i sześciu miesięcy pozbawienia wolności, odbył karę 3 lat i 2 miesięcy. Janusz Murat skazany został na karę 4 lat pozbawienia wolności, odbył karę 1 roku i 11 miesięcy. Mieczysław Nowicki skazany został na karę 3 lat pozbawienia wolności, odbył karę 1 roku i 2 miesięcy.

Więcej informacji w folderze (do pobrania).  

Oprac. Natalia Zych-Janukowicz

do góry