Instytut Pamięci Narodowej - Gdańsk

https://gdansk.ipn.gov.pl/pl2/aktualnosci/248313,CALL-FOR-PAPERS-Od-powojennego-podziemia-niepodleglosciowego-do-opozycji-solidar.html
01.10.2026, 01:54

CALL FOR PAPERS: Od powojennego podziemia niepodległościowego do opozycji solidarnościowej w ostatniej dekadzie PRL. Aparat represji wobec oporu społecznego na Pomorzu 1945–1989: stan badań i perspektywy badawcze

W 2026 r. przypada 45. rocznica wprowadzenia w Polsce stanu wojennego. Jest to okazja nie tylko do przypomnienia wydarzeń z 13 grudnia 1981 r. i ich konsekwencji, lecz także do szerszego spojrzenia na funkcjonowanie komunistycznego aparatu represji wobec oporu społecznego. W związku z rocznicą Instytut Pamięci Narodowej w Gdańsku oraz Fundacja Promocji Solidarności zapraszają do udziału w ogólnopolskiej konferencji naukowej poświęconej działalności aparatu represji na Pomorzu w latach 1945–1989.

30.09.2026

Celem konferencji jest podsumowanie dotychczasowego stanu badań, konfrontacja różnych perspektyw badawczych oraz wskazanie obszarów, które nadal wymagają pogłębionej analizy. Pomorze było regionem, w którym kolejne dekady istnienia systemu komunistycznego przynosiły różne formy społecznego sprzeciwu – od powojennego podziemia niepodległościowego, poprzez środowiska opozycyjne lat 60. i 70., aż po masowy ruch „Solidarności”, jego działalność w warunkach stanu wojennego oraz opozycję schyłkowego okresu PRL.

Szczególne zainteresowania organizatorów dotyczą zagadnienia oraz wątki badawcze takie jak:

 – walka z powojennym podziemiem niepodległościowym

– aparat represji w okresie stalinizmu

– zmiany w aparacie represji w okresie 1956–1970

– zwalczanie zorganizowanych form opozycji demokratycznej w dekadzie Gierka,

– aparat państwowy wobec narodzin i funkcjonowania legalnej „Solidarności”

– stan wojenny na Pomorzu: przygotowania, formy represji, następstwa

– struktury i sposoby zwalczania oporu w okresie powojennym

– ludzie aparatu represji: studia biograficzne i przekrojowe

– nowe źródła badawcze

– przejawy zorganizowanego i oddolnego oporu społecznego

– analizy teoretyczne dotyczące oporu społecznego i jego zwalczania

 

Miejsce konferencji:  Sala BHP, Gdańsk, 2-3 grudnia 2026 r.

Język konferencji: polski

Termin nadsyłania zgłoszeń: 30 października 2026 r.

Termin zatwierdzenia listy uczestników: 10 listopada 2026 r.

Organizatorzy nie przewidują opłaty konferencyjnej, zapewniają referentom bezpłatne noclegi oraz wyżywienie w dniu konferencji. Pracownicy IPN rozliczają udział w konferencji w ramach delegacji służbowych.

 

Organizatorzy zastrzegają sobie prawo wyboru referatów spośród zgłoszonych propozycji. Wybrani prelegenci zostaną poinformowani o zaproszeniu na konferencję drogą mailową. Zgłoszenie odbywa się poprzez wypełnienie formularza zgłoszeniowego (załącznik) i przesłanie go na podany poniżej adres mailowy.

 

Przewidywana jest publikacja pokonferencyjna w postaci monografii zbiorowej.

 

Zgłoszenia prosimy kierować do:

Daniel Wicenty, tel. 48 58 668 49 13; e-mail: daniel.wicenty@ipn.gov.pl