Instytut Pamięci Narodowej w Gdańsku

W konferencji wezmą udział: dr hab. Karol Polejowski, zastępcy prezesa IPN, prok. Andrzej Pozorski, dyrektor Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu oraz dr Marek Szymaniak, dyrektor Oddziału IPN w Gdańsku.  

Lokalizacja konferencji prasowej:
📌 Pomnik Antoniego Browarczyka „Tolka”, Rzgowska 147/6, Gdańsk, przy Targu Rakowym

***

Antoni Browarczyk (21 października 1961) był jedną z pierwszych i najmłodszych ofiar stanu wojennego. Ten dwudziestoletni uczestnik duszpasterstwa dominikańskiego, aktywnie włączył się w działalność przeciwko wprowadzeniu stanu wojennego już 13 grudnia 1981 r. 16 grudnia uczestniczył w walkach ulicznych w Gdańsku.

17 grudnia, około 15.30 Antoni Browarczyk opuścił z kolegami warsztat elektromechaniczny Henryka Szlendaka przy ul. Wyczółkowskiego 16, gdzie pracował. W Śródmieściu przyłączył się do trwającej demonstracji. Sytuacja na ulicach robiła się coraz bardziej niebezpieczna. Wtedy Antonii razem ze swoim kolegą Andrzejem Szczęsnowiczem postanowił pójść do jego mieszkania przy ul. Szuwary 4. W rejonie czołgu-pomnika przy ul. Hucisko zostali rozdzieleni. Browarczyk szedł dalej w kierunku ul. Wały Jagiellońskie. W pobliżu przystanku tramwajowego przy Bramie Wyżynnej otrzymał śmiertelny postrzał w głowę z pistoletu maszynowego PM-43. Śledztwo w sprawie jego śmierci umarzano trzy razy z powodu niewykrycia sprawców. W 2008 r. Antoni Browarczyk został odznaczony pośmiertnie przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Więcej: Robert Chrzanowski – Sprawa Antoniego Browarczyka – „Biuletyn IPN” nr 11–12/2011

Archiwum Zbrodni

Podjęcie na nowo śledztwa w sprawie śmiertelnego postrzelenia Antoniego Browarczyka przez funkcjonariuszy MO nastąpiło w ramach realizowanego w Instytucie Pamięci Narodowej od połowy 2022 roku przedsięwzięcia określanego mianem ,,Archiwum Zbrodni”. Polega ono na przeprowadzaniu przez prokuratorów analizy akt umorzonych śledztw o przestępstwa popełnione między innymi w okresie obowiązywania w Polsce stanu wojennego pod kątem nowych możliwości dowodowych, uzasadniających podjęcie na nowo, względnie wszczęcie śledztw, w sprawach niewyjaśnionych dotąd zbrodni komunistycznych z lat 80. XX wieku.

Od tego czasu prokuratorzy Oddziałowych Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu zainicjowali łącznie 19 postępowań karnych w tej kategorii spraw. Część z nich przyniosła już wymierne efekty. Przykładowo, wniesiono akt oskarżenia przeciwko 27 byłym funkcjonariuszom Służby Więziennej, którzy 14 sierpnia 1982 roku w Kwidzynie wzięli udział w pobiciu ponad stu osób internowanych w tamtejszym Ośrodku Odosobnienia oraz fizycznie i psychicznie znęcali się nad nimi; przedstawiono zarzuty 9 byłym funkcjonariuszom MO, którzy bezprawnie użyli broni palnej wobec osób biorących udział w pokojowej manifestacji mieszkańców Lubina 31 sierpnia 1982 roku, a w następstwie wniesionych aktów oskarżenia zapadły wyroki skazujące wobec trzech byłych funkcjonariuszy ZOMO za udział w pobiciu uczestnika demonstracji ulicznej w Szczecinie w 1982 roku oraz wobec byłego funkcjonariusza MO za fałszywe oskarżenie uczestnika demonstracji ulicznej o czynną napaść na funkcjonariuszy MO podczas demonstracji ulicznej 31 sierpnia 1982 roku w Lubinie.

Zobacz:

Antoni Browarczyk

• Robert Chrzanowski – Sprawa Antoniego Browarczyka – „Biuletyn IPN” nr 11–12/2011
• Antoni Browarczyk – pierwsza ofiara stanu wojennego w Gdańsku – wystawa [do pobrania]
• Pamiętamy o naszych Bohaterach. Kwiaty na nowym grobie Antoniego Browarczyka (21 października 1961 – 17 grudnia 1981)
• Antoni Browarczyk w katalogach Biura Lustracyjnego

Archiwum Zbrodni

• Narada służbowa dyrektora i prokuratorów Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z naczelnikami Oddziałowych Komisji
• IPN powraca do śledztw w sprawie zbrodni komunistycznych z okresu lat 80. XX wieku
• W związku z obchodami 40. rocznicy „krwawej soboty” w Kwidzynie (pacyfikacja internowanych w tamtejszym ośrodku odosobnienia – 14 sierpnia 2022
• Czekając na prawdę – konferencja prasowa prezesa IPN dr. Karola Nawrockiego i prokuratora Andrzeja Pozorskiego w związku z podjęciem na nowo śledztwa w sprawie śmierci Piotra Majchrzaka - 20 września 2022
• W związku z podjęciem na nowo śledztwa w sprawie pobicia Wojciecha Cieślewicza poinformowano o wznowieniu śledztwa, przedstawiono historię działalności i śmierci dziennikarza ,,Głosu Wielkopolskiego” – 16 marca 2023
• Śledztwo w sprawie pobicia osób internowanych w Ośrodku Odosobnienia w Kwidzynie-Konferencja prasowa – 13 czerwca 2023
• Wznawiamy śledztwo dotyczące zbrodni lubińskiej – konferencja prasowa prezesa Instytutu Pamięci Narodowej
• Nowe fakty w sprawie zbrodni lubińskiej
• Czy warto dochodzić sprawiedliwości po wielu latach? [SPOT]
• Is it worth pursuing justice after so many years? [SPOT]
• Dwudziestu siedmiu byłych funkcjonariuszy Służby Więziennej oskarżonych o udział w pobiciu osób internowanych w Ośrodku Odosobnienia w Kwidzynie
• Podjęcie na nowo śledztw w sprawie bezprawnych działań funkcjonariuszy MO i SB wobec uczestników masowych protestów społecznych z 25 czerwca 1976 roku

Kontakt dla mediów: 

Główna Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu
prok. Robert Janicki,
tel. +48 668 881 634; +48 22 530 86 56
Robert.Janicki@ipn.gov.pl

Rzecznik Prasowy IPN – Dyrektor Biura:
dr Rafał Kościański
tel. +48 735 205 793
rzecznik@ipn.gov.pl

Oddział IPN w Gdańsku
Artur Chomicz – asystent prasowy
tel. +48 694 156 947;
Artur.Chomicz@ipn.gov.pl
media.gdansk@ipn.gov.pl