Instytut Pamięci Narodowej - Gdańsk

https://gdansk.ipn.gov.pl/pl2/aktualnosci/230283,Dzien-Pamieci-Ofiar-Zaglady-Osob-z-Zaburzeniami-Psychicznymi-na-terenach-okupowa.html
26.02.2026, 16:47

Dzień Pamięci Ofiar Zagłady Osób z Zaburzeniami Psychicznymi na terenach okupowanej Polski podczas II wojny światowej - Świecie, 22 września 2025

W poniedziałek, 22 września 2025 roku, w Wojewódzkim Szpitalu Zdrowia Psychicznego im. dr. Józefa Bednarza w Świeciu odbyła się po raz pierwszy uroczystość upamiętniająca ofiary niemieckich zbrodni dokonanych na osobach chorych psychicznie. Partnerem wydarzenia był Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Gdańsku.

Uroczystość rozpoczęła się oficjalnym powitaniem gości i złożeniem kwiatów przy pamiątkowej tablicy. Wśród uczestników znaleźli się przedstawiciele instytucji państwowych, samorządowych, naukowych oraz społecznych, co podkreśliło wagę i doniosłość obchodów.

Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Gdańsku reprezentowali:

  • dr Marek Szymaniak, Dyrektor Oddziału

  • dr Mateusz Kubicki, badacz zajmujący się okupacją niemiecką oraz zagładą osób chorych psychicznie.

Dyrektor Oddziału, dr Marek Szymaniak, w swoim przemówieniu podkreślił:

„Żadna ofiara tamtego niemieckiego mordu nie może i nie będzie zapomniana. Dlatego tak bardzo mnie cieszy nasza wspólna dzisiaj obecność tutaj w tym wyjątkowym miejscu, w którym lekarze, pielęgniarki, personel medyczny niosą pomoc tym, którzy bardzo tego potrzebują.”

Dodał również:

„Niemcy eksterminowali osoby z zaburzeniami psychicznymi, uzasadniając takie działanie nie tylko rasizmem, ale również tym, że rzekomo obarczały one w sposób ekonomiczny państwo niemieckie. Ten prymitywny utylitaryzm był realizowany w parze z niezwykle bestialskim, brutalnym podejściem do tych, którzy nie byli w tamtym czasie w stanie się bronić.”

Część naukowa wydarzenia obejmowała panele dyskusyjne poświęcone historii, polityce pamięci, edukacji oraz współczesnym wyzwaniom.

Uczestnicy mieli również okazję obejrzeć film dokumentalny „Tutaj nawet ptaki nie śpiewają”, który w przejmujący sposób opowiada o niemieckich mordach pacjentów ze Świecia.

Dzisiejsze obchody przypominają, że pamięć o ofiarach niemieckich zbrodni jest naszym wspólnym obowiązkiem.