Instytut Pamięci Narodowej - Gdańsk

https://gdansk.ipn.gov.pl/pl2/aktualnosci/226302,Upamietnienie-mlodego-straznika-granicznego-Witolda-Budziewicza-Skarszewy-18-lip.html
26.02.2026, 20:04

Upamiętnienie młodego strażnika granicznego Witolda Budziewicza, Skarszewy, 18 lipca 2025

20 lipca 1939 r. na granicy Polski z Wolnym Miastem Gdańskiem zginął od niemieckiej kuli 20-letni strażnik graniczny Witold Budziewicz, próbując wypełnić swój obowiązek. Jego śmierć była symboliczną zapowiedzią tragicznych wydarzeń II wojny światowej.

22.07.2025

W Kamierowskich Piecach — w miejscu, gdzie w szczerym polu stoi symboliczny grób otoczony brzozowym płotkiem — lokalna społeczność od lat dba o pamięć o Bohaterze. W niedzielę 20 lipca 2025 r. odbyła się wzruszająca uroczystość, w której wzięli udział mieszkańcy Gminy Skarszewy oraz przedstawiciele Instytutu Pamięci Narodowej w Gdańsku.

Okoliczności tragedii
Tego dnia trzej napastnicy – celnik gdański i dwaj członkowie niemieckich służb – próbowali nielegalnie przekroczyć granicę. Zauważeni przez Budziewicza, zostali zatrzymani przez polskiego strażnika. W trakcie interwencji jeden z nich oddał strzał, który śmiertelnie ranił młodego funkcjonariusza.

Delegację IPN reprezentował dyrektor dr Marek Szymaniak, zaś organizatorem spotkania był burmistrz Skarszew Jacek Pauli. Wspólnie z lokalną społecznością złożyliśmy kwiaty i zapaliliśmy znicze przy symbolicznym grobie, przypominając odwagę młodego strażnika, który poświęcił życie w obronie granicy.

„To bardzo ważna część lokalnej historii, ale mającej bardzo ważne znaczenia również z punktu widzenia historii wielkiej, ogólnopolskiej, światowej, dlatego, że Witolda Budziewicza możemy uznać za pierwszą ofiarę zbliżającej się II wojny światowej.
Piękny symbol służby Rzeczypospolitej Polskiej aż do ofiary życia, ale również piękny punkt odniesienia — symbol, do którego odwołuje się lokalna społeczność. Był chłopcem pochodzącym z tej ziemi, o którym pamięć trwa i zawsze będzie trwać.”
– dr Marek Szymaniak, dyrektor IPN Gdańsk

Dziękujemy wszystkim, którzy wzięli udział w ceremonii i oddali hołd Witoldowi Budziewiczowi. Jego postawa — odwaga i gotowość do poświęcenia — nadal inspiruje, a pamięć o nim pozostanie żywa.