English version
Dokładnie 86 lat temu 11 stycznia 1938 roku w regionie świętokrzyskim urodził się Czesław Nowak, od ponad 60 lat gdańszczanin z życiowego wyboru.
Z tej okazji delegacja IPN Gdańsk na czele z zastępcą dyrektora oddziału Waldemarem Szulcem oraz naczelnikiem OBEN Krzysztofem Drażbą wręczyła jubilatowi urodzinowy bukiet, okolicznościowy prezent oraz złożyła życzenia.
***
Życiorys Czesława Nowaka wypełnia wiele pięknych momentów, przepełnionych miłością do Polski.
Urodził się 11 stycznia 1938 r. w Smykowie w woj. świętokrzyskim. Od 1960 r. pracował jako operator sprzętu i brygadzista w Zarządzie Portu Gdańsk. W latach 1960–1980 był członkiem Związku Zawodowego Marynarzy i Portowców.
Uczestniczył w strajkach w Porcie Gdańsk w grudniu 1970 r., w sierpniu 1980 r. oraz grudniu 1981 r. Współorganizator Komitetu Założycielskiego NSZZ „Solidarność” oraz członek Komisji Zakładowej w Porcie Gdańsk. Współzałożyciel i redaktor naczelny niezależnego pisma „Portowiec”.
Od 1980 roku jest członkiem Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”. Po wprowadzeniu stanu wojennego został aresztowany i skazany przez Sąd Marynarki Wojennej na 4,5 roku więzienia i 4 lata pozbawienia praw publicznych. Karę więzienia odbywał w Areszcie w Gdańsku i Potulicach. Zwolniony z więzienia na mocy amnestii w końcu kwietnia 1983 roku, w 1988 roku został ponownie aresztowany i skazany na 6 tygodni aresztu. Po usunięciu z pracy w Porcie w latach 1983–1988 pracował jako palacz i mechanik w Spółdzielni Pracy „Przyszłość”, a jednocześnie działacz Tajnej Komisji Zakładowej „Solidarności” w Porcie Gdańsk. Od lipca 1988 r. przewodniczący jawnej Komisji Zakładowej Portu Gdańsk. W kwietniu 1989 r. został przywrócony do pracy.
Od lutego do września 1982 r. był rozpracowywany przez Wydział V Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w Gdańsku w ramach Sprawy Operacyjnego Sprawdzenia krypt. „Bernard”; a w latach 1983–1989 przez Wydział V Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w Gdańsku w ramach Sprawy Operacyjnego Rozpracowania krypt. „Cienie”.
W wyborach do Sejmu 4 czerwca 1989 roku zdobył mandat posła z ramienia Komitetu Obywatelskiego w Gdyni. Dwa lata później powtórnie został wybrany do Sejmu, tym razem z inicjatywy Porozumienia Centrum. W Parlamencie pracował w Komisji Stosunków Gospodarczych z Zagranicą i Gospodarki Morskiej oraz Komisji Polityki Społecznej. Po zakończeniu działalności poselskiej w 1993 roku powrócił do pracy w Zarządzie Portu Gdańsk i zajął się organizacją Wolnego Obszaru Celnego.
Od 1994 roku jest prezesem Stowarzyszenia „Godność”, którego był współzałożycielem. Stowarzyszenie broni ideałów Solidarności, dąży do ukarania winnych komunistycznych zbrodni oraz usunięcia ze stanowisk sędziów i prokuratorów, którzy orzekali lub oskarżali w procesach politycznych w PRL. Ponadto stowarzyszenie, pod przewodnictwem Czesława Nowaka, podejmuje inicjatywy upamiętniające bohaterów i upowszechniające wiedzę o najnowszej historii Polski, m.in.: przywrócenia krzyża na mogiłach żołnierzy Westerplatte, postawienia tablicy upamiętniającej spotkanie papieża Jana Pawła II z młodzieżą na Westerplatte, wzniesienia pomników Józefa Piłsudskiego, Jana Pawła II i Ronalda Reagana czy Anny Walentynowicz oraz tablic upamiętniających m.in. masakrę robotników Wybrzeża w grudniu 1970, uczestników modlitw o wolną Polskę, gen. Ryszarda Kuklińskiego. Inicjator nazwania gdańskich ulic imieniem gen. Augusta Fieldorfa „Nila”, Anastazego Wiki-Czarnowskiego i Jaworzniaków.
Odznaczony m.in. Krzyżem Oficerskim (2006) oraz Krzyżem Komandorskim (2022) Orderu Odrodzenia Polski, a także Złotym Medalem za Zasługi dla Obronności Kraju (2007), Krzyżem Wolności i Solidarności (2015), Honorową Odznaką Działacza Opozycji Antykomunistycznej lub Osoby Represjonowanej (2016), Nagrodą Honorową „Świadek Historii” (2016) oraz Nagrodą „Kustosz Pamięci Narodowej” (2021).