Instytut Pamięci Narodowej w Gdańsku

System został ułożony tak, żeby nie przyznawać się do współpracy, jest to system oparty na wyparciu. Lech Wałęsa jest parawanem, za którym ukrywają się więksi  - mówił podczas spotkania prof. Sławomir Cenckiewicz

W bydgoskiej Delegaturze IPN odbyła się dyskusja wokół najnowszej książki prof. Sławomira Cenckiewicza „Agentura”.  Jak podkreśla sam autor, nie jest to "jeszcze jedna książka o agentach". "To opowieść o konsekwencjach ich dawnych uwikłań i roli, jaką odegrali w budowie postkomunizmu. To także próba odpowiedzi na fundamentalne pytania: kto nie pozwolił im się przyznać i dlaczego antykomunizm jest w Polsce sierotą?".

Rozmowę z autorem przeprowadził dr Paweł Piotr Warot, dyrektor Oddziału IPN w Gdańsku.

Tematyka związana z agenturą wydaje się szczególnie istotna i interesująca. Po 1989 roku nie rozliczono aparatu represji, nie osądzono agentury. To jest grzech zaniechania - mówił dr Paweł Piotr Warot. 

W książce zwróciłem uwagę przede wszystkim na 3 osoby, jedną z nich jest Adam Daniel Rotfeld, osoba, która miała kontakty z komunistycznymi służbami. Po powrocie z Szwecji został ministrem spraw zagranicznych, taka osoba, będąc członkiem rządu miała wpływ na ważne decyzje dla polskiego państwa. Czy to wszystko jest przypadkowe ? - pytał dr Paweł Piotr Warot

Uważam, że osoby, które współpracowały i realizowały zadania wynikające z podziału kompetencji stanowią zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa – mówił prof. Cenckiewicz

Zainteresowanie historią będzie malało, problem identyfikacji narodowej nie będzie tak silny, z problemem agentury nigdy się nie uporamy ponieważ w Polsce nie ma front mena, który by uczynił z antykomunizmu jakiś zasadniczy cel – twierdzi Sławomir Cenckiewicz

 

Książka "Agentura" zadedykowana została Józefowi Szylerowi, zmarłemu w 2021 roku bohaterowi Grudnia '70. Nazwisko Szylera pojawiło się w dokumentach zgromadzonych w Archiwum IPN związanych z działalnością tajnego współpracownika Służby Bezpieczeństwa "Bolek" z gdańskiej stoczni. Józef Szyler i Lech Wałęsa pracowali na jednym wydziale w stoczni. Według dokumentów TW "Bolek" aktywnie rozpracowywał Józefa Szylera.

dr hab. Sławomir Cenckiewicz (ur. 1971 r.) – profesor Akademii Sztuki Wojennej, dyrektor Wojskowego Biura Historycznego im. gen. K. Sosnkowskiego w Warszawie (od 2016 r.) i wiceprzewodniczący Kolegium IPN (w latach 2016–2021), doradca prezesa IPN ds. naukowych.

Autor i współautor wielu publikacji naukowych, popularnonaukowych i źródłowych. Opublikował kilkadziesiąt książek i rozpraw, w tym monografię komunistycznego wywiadu wojskowego oraz szereg studiów na temat cywilnych służb specjalnych PRL. Autor i współautor biografii Lecha Wałęsy, Anny Walentynowicz, płk. Ryszarda Kuklińskiego, Wiesława Chrzanowskiego i Lecha Kaczyńskiego. Edytor pism politycznych i wspomnień Tadeusza Katelbacha, Ignacego Matuszewskiego, Stanisławy Kuszelewskiej i Władysława Studnickiego.

W 2006 r. przewodniczący Komisji Likwidacyjnej WSI, a później doradca szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego. Wiceprzewodniczący Komisji Archiwalnej przy Naczelnym Dyrektorze Archiwów Państwowych (od 2016 r.).