• Youtube
  • Facebook
  • X
  • Szukaj

Uroczystość oznakowania tabliczką weterana grobu Ireny Moszkowskiej, Stefana Moszkowskiego i Jana Moszkowskiego wpisanego do ewidencji grobów weteranów walk o wolność i niepodległość Polski – Gdańsk, 28 czerwca 2024 r.

28 czerwca 2024 r. na Cmentarzu Centralnym „Srebrzysko” w Gdańsku miała miejsce uroczystość oznakowania tabliczką weterana grobu Ireny Moszkowskiej, Stefana Moszkowskiego i Jana Moszkowskiego.

28.06.2024

Irena Moszkowska była żołnierzem Armii Krajowej, w Powstaniu Warszawskim służyła jako łączniczka i sanitariuszka. Po kapitulacji stolicy przedostała się aż do linii frontu na Renie, gdzie została internowana przez wojska alianckie. Wstąpiła do Pomocniczej Lotniczej Służby Kobiet, gdzie do zakończenia działań wojennych służyła jako kancelistka. Stefan Moszkowski „Tetera” był żołnierzem Armii Krajowej,  w Powstaniu Warszawskim brał udział m in. w zdobyciu budynku ambasady czechosłowackiej i Małej Pasty. Jan Moszkowski „Okularnik” był żołnierzem Armii Krajowej od marca 1944 r., w Powstaniu Warszawskim walczył na terenie Śródmieścia Południe. W czasie walk został ranny, a za swoje poświęcenie otrzymał Krzyż Walecznych.

Irena Moszkowska urodziła się 11 I 1923 r. w Warszawie jako córka Wacława Mrozowskiego i Janiny z d. Winogradow. We wrześniu 1939 r. jako harcerka pełniła służbę w Obronie Przeciwlotniczej na Dworcu Wschodnim w Warszawie. Od 1942 r. działała w konspiracji, zajmując się kolportażem prasy podziemnej na terenie Warszawy.  Od 10 sierpnia 1944 r. brała udział w Powstaniu Warszawskim. Przydzielono ją do zgrupowania Sławbor, batalionu Ruczaj, kompanii Tadeusza Czarnego, plutonu Żarskiego. Działała pod pseudonimem „Nałęcz Irena” jako łączniczka i sanitariuszka, obsługiwała radiostację, opiekowała się rannymi w szpitalu przy ul. Mokotowskiej. Była odważna i ofiarna, z dużym poczuciem odpowiedzialności. Po kapitulacji Warszawy wydostała się ze stolicy i wraz z koleżanką z Armii Krajowej dotarła do linii frontu na Renie, gdzie została internowana przez wojsko amerykańskie. Początkowo podejrzewana o szpiegostwo przeszła szereg przesłuchań, po których została zwolniona i umieszczona w obozie dla uchodźców. Po opuszczeniu obozu wyjechała do Brukseli, gdzie dzięki pomocy gen. Mateusza Iżyckiego została oddelegowana do Pomocniczej Lotniczej Służby Kobiet w Wielkiej Brytanii. Po przejściu stosownych szkoleń rozpoczęła służbę jako kancelistka w Biurze Konstrukcyjnym w Londynie. Do Polski wróciła w grudniu 1945 r. Pracowała jako pielęgniarka i kierowniczka hotelu pielęgniarek w Państwowym Szpitalu nr 1 w Gdańsku. Zmarła 6 IV 1999 r.

Stefan Moszkowski urodził się 19 VI 1920 r. w Piotrkowie Trybunalskim jako syn Antoniego i Marii z d. Roźniewicz. W momencie wybuchu II wojny światowej pełnił służbę porządkową i przeciwlotniczą na Dworcu Wschodnim w Warszawie organizowaną przez Warszawską Chorągiew Harcerską. W czasie okupacji przebywał na terenie Warszawy. Wstąpił w szeregi Armii Krajowej i działał pod pseudonimem „Tetera”.  W czasie Powstania Warszawskiego walczył w zgrupowaniu Sławbor, batalionie Ruczaj, kompanii Tadeusza Czarnego, plutonie Żarskiego. Uczestniczył m.in. w zdobyciu budynku ambasady czechosłowackiej, Małej Pasty przy ul. Pięknej, budynku konsulatu Szwajcarii oraz w walkach w rejonie ogrodu Frascati. Po upadku powstania został wzięty do niewoli i osadzony w obozie w Łambinowicach, a następnie w Krems-Gneixendorf na terenie Austrii. Po zakończeniu działań wojennych zamieszkał w Gdańsku i rozpoczął pracę w Biurze Odbudowy Portów. Od 1968 r. pracował w Zjednoczeniu Portów Morskich, zaczynając od stanowiska głównego specjalisty, a kończąc jako główny technolog. Odznaczony Warszawskim Krzyżem Powstańczym, Krzyżem Armii Krajowej, Brązowym Krzyżem Zasługi, Srebrnym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Medalem za Warszawę 1939-1945 oraz Krzyżem Partyzanckim. Zmarł 26 VI 2008 r.

Jan Moszkowski urodził się 27 III 1915 r. jako syn Antoniego i Marii z d. Roźniewicz. W marcu 1944 r. wstąpił w szeregi Armii Krajowej i działał pod pseudonimem „Okularnik”. Brał udział w Powstaniu Warszawskim jako strzelec 2. Kompanii Armii Krajowej, batalionie „Miłosz”, plutonie „Ziuk”. Walczył na terenie Śródmieścia Południe. 15 września 1944 r. otrzymał Krzyż Walecznych po raz pierwszy. W październiku 1944 r. został awansowany do stopnia kaprala z cenzusem. Zmarł 20 X 1964 r.

Mogiła bohaterów znajduje się na Cmentarzu Centralnym „Srebrzysko” w Gdańsku (rejon I, kwatera GROBY RODZINNE B, nr grobu 73). Decyzją prezesa IPN wpisano ją do ewidencji grobów weteranów walk o wolność i niepodległość Polski.

 

do góry