Nawigacja

Zajrzyj do archiwum!

40 lat temu, 5 września 1981 r., rozpoczął się w Gdańsku I Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ „Solidarność”

I Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ „Solidarność” obradował w dwóch turach: od 5 do 10 września i od 26 września do 7 października 1981 r. Był on ukoronowaniem procesu kształtowania programu i władz Związku. Do jego zadań należało wybranie władz krajowych, uchwalenie poprawek do obowiązującego statutu oraz opracowanie całościowego programu.

  • Fotografia przedstawiająca I Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ „Solidarność” w Gdańsku we wrześniu 1981 r.
    Fotografia przedstawiająca I Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ „Solidarność” w Gdańsku we wrześniu 1981 r.

Na Zjazd zostało wybranych 896 delegatów z 38 regionów (1 delegat reprezentował 10 000 członków). wg zasady 1 delegat na 10 tys. członków. W trakcie obrad zostało przyjętych ponad 70 dokumentów, uchwalone poprawki do statutu oraz wybrane naczelne władze Związku z przewodniczącym Lechem Wałęsą na czele. W czasie Zjazdu poruszano także kwestie przygotowywanej ustawy o związkach zawodowych, debatowano o sytuacji w środkach masowego przekazu, wyborach do rad narodowych, spółdzielczości, sądownictwie. Na Zjeździe została sformułowana definicja Związku jako ruchu społecznego, którego celem jest stopniowa zmiana systemu polityczno-ekonomicznego państwa.

Według statutu Zjazd miał się odbywać co dwa lata. Jednak następny mógł odbyć się dopiero w 1990 r. 

W zasobie Oddziałowego Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej w Gdańsku znajdują się liczne i różnorodne materiały dotyczące I Krajowego Zjazdu Delegatów NSZZ "Solidarność". Z jednej strony są to dokumenty Służby Bezpieczeństwa, które prowadziła sprawę obiektową kryptonim „Sejmik”, mającą na celu kontrolę przebiegu obrad Zjazdu. Na ten zbiór składają się plany działań, meldunki, raporty, sprawozdania, notatki służbowe i informacyjne, doniesienia osobowych źródeł informacji, oceny przebiegu obrad oraz prognozy dalszych działań, ale także kopie dokumentów wytworzonych przez organy Zjazdu czy plany hali „Olivia”.

Drugą część zbioru materiałów dotyczących Zjazdu stanowią kolekcje przekazane przez osoby prywatne. Również jest to niezwykle bogaty i różnorodny zbiór. Można w nim wyróżnić materiały pamiątkowe w postaci kart pocztowych, kopert, stempli, nadruków upamiętniających Zjazd, oraz wydrukowane z jego okazji plakaty, łącznie z najsłynniejszym autorstwa Katarzyny Dobrowolskej przekazane przez Janusza Tołłoczkę, Tadeusza Jaśkiewicza, Zofię Madej, Zygmunta Pałasza, Ryszarda Czajkowskiego, Jana Semenowicza, Lecha Tatkowskiego. Licznie prezentuje się także dokumentacja wytworzona podczas Zjazdu: programy, materiały informacyjne, projekty uchwał, teksty wystąpień uczestników i gości, przekazane przez Włodzimierza Dembickiego, Jerzego Marcinka, Janusza Jachnickiego, Janusza Tołłoczkę. W naszym zasobie znajdują się także biuletyny i inne czasopisma wydawane podczas Zjazdu, takie jak: BIPS, Głos Wolny (i jego anglojęzyczna wersja „Congress Post”), w tym także satyryczne: Pełzający Manipulo, Programator, będące darem Janusza Tołłoczki, Edwarda Müllera, Zygmunta Pałasza, Jerzego Marcinka, Sławomira Fiodorowa, Adama Łaza, Igora Hałagidy, Jana Semenowicza, Janusza Jachnickiego, Włodzimierza Dembickiego. Zbiory dokumentacji uzupełniają fotografie przedstawiające halę „Olivia”, jej otoczenie, obrady Zjazdu i jego uczestników, przekazane przez Ryszarda Dąbrowskiego, Emilię Maćkowiak, Lecha Tatkowskiego, Pawła Glanerta i Zygmunta Pałasza. Można się także u nas zapoznać z nagraniami dźwiękowymi z obrad Zjazdu, będącymi darem Tadeusza Jaśkiewicza.

Zapraszamy do zapoznania się z naszymi materiałami.

Oprac. Robert Chrzanowski

 

  • Fotografia przedstawiająca I Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ „Solidarność” w Gdańsku we wrześniu 1981 r.
    Fotografia przedstawiająca I Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ „Solidarność” w Gdańsku we wrześniu 1981 r.
  • Fotografia przedstawiająca I Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ „Solidarność” w Gdańsku we wrześniu 1981 r.
    Fotografia przedstawiająca I Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ „Solidarność” w Gdańsku we wrześniu 1981 r.
  • Fotografia przedstawiająca I Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ „Solidarność” w Gdańsku we wrześniu 1981 r.
    Fotografia przedstawiająca I Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ „Solidarność” w Gdańsku we wrześniu 1981 r.
  • Fotografia przedstawiająca I Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ „Solidarność” w Gdańsku we wrześniu 1981 r.
    Fotografia przedstawiająca I Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ „Solidarność” w Gdańsku we wrześniu 1981 r.
  • Fotografia przedstawiająca I Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ „Solidarność” w Gdańsku we wrześniu 1981 r.
    Fotografia przedstawiająca I Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ „Solidarność” w Gdańsku we wrześniu 1981 r.
  • Fotografia przedstawiająca I Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ „Solidarność” w Gdańsku we wrześniu 1981 r.
    Fotografia przedstawiająca I Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ „Solidarność” w Gdańsku we wrześniu 1981 r.
  • Plakat I Krajowego Zjazdu Delegatów NSZZ „Solidarność” w Gdańsku.
    Plakat I Krajowego Zjazdu Delegatów NSZZ „Solidarność” w Gdańsku.
  • Koperty z nadrukami i stemplami dot. I Krajowego Zjazdu Delegatów NSZZ „Solidarność” w Gdańsku.
    Koperty z nadrukami i stemplami dot. I Krajowego Zjazdu Delegatów NSZZ „Solidarność” w Gdańsku.
  • Koperty z nadrukami i stemplami dot. I Krajowego Zjazdu Delegatów NSZZ „Solidarność” w Gdańsku
    Koperty z nadrukami i stemplami dot. I Krajowego Zjazdu Delegatów NSZZ „Solidarność” w Gdańsku
  • Koperty z nadrukami i stemplami dot. I Krajowego Zjazdu Delegatów NSZZ „Solidarność” w Gdańsku.
    Koperty z nadrukami i stemplami dot. I Krajowego Zjazdu Delegatów NSZZ „Solidarność” w Gdańsku.
  • Głos Wolny. Gazeta I Krajowego Zjazdu Delegatów NSZZ "Solidarność", nr 1 z dnia 4 września 1981 r.
    Głos Wolny. Gazeta I Krajowego Zjazdu Delegatów NSZZ "Solidarność", nr 1 z dnia 4 września 1981 r.
  • BIPS. Serwis Informacyjny Biura Informacji Prasowej Krajowej Komisji Porozumiewawczej NSZZ „Solidarność” w Gdańsku, wydanie zjazdowe, nr 24 (278) z dnia 9 września 1981 r.
    BIPS. Serwis Informacyjny Biura Informacji Prasowej Krajowej Komisji Porozumiewawczej NSZZ „Solidarność” w Gdańsku, wydanie zjazdowe, nr 24 (278) z dnia 9 września 1981 r.
  • Czasopismo satyryczne wydawane podczas I Krajowego Zjazdu Delegatów NSZZ "Solidarność": Pełzający Manipulo, nr 2 z dnia 7 września 1981 r.
    Czasopismo satyryczne wydawane podczas I Krajowego Zjazdu Delegatów NSZZ "Solidarność": Pełzający Manipulo, nr 2 z dnia 7 września 1981 r.
  • Czasopismo satyryczne wydawane podczas I Krajowego Zjazdu Delegatów NSZZ "Solidarność": Pełzający Manipulo, nr 2 z dnia 7 września 1981 r.
    Czasopismo satyryczne wydawane podczas I Krajowego Zjazdu Delegatów NSZZ "Solidarność": Pełzający Manipulo, nr 2 z dnia 7 września 1981 r.
  • Czasopismo satyryczne wydawane podczas I Krajowego Zjazdu Delegatów NSZZ "Solidarność": Programator. Pismo nieprogramowe Komisji Programowej I Krajowego Zjazdu Delegatów NSZZ "Solidarność" w Gdańsku, nr 1 z dnia 26 września 1981 r.
    Czasopismo satyryczne wydawane podczas I Krajowego Zjazdu Delegatów NSZZ "Solidarność": Programator. Pismo nieprogramowe Komisji Programowej I Krajowego Zjazdu Delegatów NSZZ "Solidarność" w Gdańsku, nr 1 z dnia 26 września 1981 r.
  • Czasopismo satyryczne wydawane podczas I Krajowego Zjazdu Delegatów NSZZ "Solidarność": Programator. Pismo nieprogramowe Komisji Programowej I Krajowego Zjazdu Delegatów NSZZ "Solidarność" w Gdańsku, nr 1 z dnia 26 września 1981 r.
    Czasopismo satyryczne wydawane podczas I Krajowego Zjazdu Delegatów NSZZ "Solidarność": Programator. Pismo nieprogramowe Komisji Programowej I Krajowego Zjazdu Delegatów NSZZ "Solidarność" w Gdańsku, nr 1 z dnia 26 września 1981 r.
  • Kontrprojekt uchwały w sprawie ustaw o samorządzie załogi i przedsiębiorstwach państwowych, przygotowany przez delegatów NSZZ „Solidarność” Regionu Ziemi Łódzkiej na I Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ „Solidarność” w Gdańsku w 1981 r.
    Kontrprojekt uchwały w sprawie ustaw o samorządzie załogi i przedsiębiorstwach państwowych, przygotowany przez delegatów NSZZ „Solidarność” Regionu Ziemi Łódzkiej na I Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ „Solidarność” w Gdańsku w 1981 r.
  • Kontrprojekt uchwały w sprawie ustaw o samorządzie załogi i przedsiębiorstwach państwowych, przygotowany przez delegatów NSZZ „Solidarność” Regionu Ziemi Łódzkiej na I Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ „Solidarność” w Gdańsku w 1981 r.
    Kontrprojekt uchwały w sprawie ustaw o samorządzie załogi i przedsiębiorstwach państwowych, przygotowany przez delegatów NSZZ „Solidarność” Regionu Ziemi Łódzkiej na I Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ „Solidarność” w Gdańsku w 1981 r.
  • Zaproszenie Biura Organizacyjnego I Krajowego Zjazdu Delegatów NSZZ "Solidarność" na wystawę „Czas widzenia”.
    Zaproszenie Biura Organizacyjnego I Krajowego Zjazdu Delegatów NSZZ "Solidarność" na wystawę „Czas widzenia”.
  • Zaproszenie Biura Organizacyjnego I Krajowego Zjazdu Delegatów NSZZ "Solidarność" na wystawę „Czas widzenia”.
    Zaproszenie Biura Organizacyjnego I Krajowego Zjazdu Delegatów NSZZ "Solidarność" na wystawę „Czas widzenia”.
  • Wniosek zastępcy naczelnika Wydziału III”A” SB KWMO w Gdańsku o wszczęcie sprawy obiektowej kryptonim „Sejmik” z dnia 22 sierpnia 1981 r.
    Wniosek zastępcy naczelnika Wydziału III”A” SB KWMO w Gdańsku o wszczęcie sprawy obiektowej kryptonim „Sejmik” z dnia 22 sierpnia 1981 r.
  • Kopia listy wyborczej kandydatów na przewodniczącego Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” z dnia 1 października 1981 r.
    Kopia listy wyborczej kandydatów na przewodniczącego Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” z dnia 1 października 1981 r.
  • Plan hali „Olivia” podczas I Krajowego Zjazdu Delegatów NSZZ „Solidarność”.
    Plan hali „Olivia” podczas I Krajowego Zjazdu Delegatów NSZZ „Solidarność”.
  • Meldunek sytuacyjny zastępcy komendanta wojewódzkiego MO ds. Służby Bezpieczeństwa w Gdańsku z dnia 6 września 1981 r.
    Meldunek sytuacyjny zastępcy komendanta wojewódzkiego MO ds. Służby Bezpieczeństwa w Gdańsku z dnia 6 września 1981 r.
  • Meldunek sytuacyjny zastępcy komendanta wojewódzkiego MO ds. Służby Bezpieczeństwa w Gdańsku z dnia 6 września 1981 r.
    Meldunek sytuacyjny zastępcy komendanta wojewódzkiego MO ds. Służby Bezpieczeństwa w Gdańsku z dnia 6 września 1981 r.
  • Meldunek sytuacyjny zastępcy komendanta wojewódzkiego MO ds. Służby Bezpieczeństwa w Gdańsku z dnia 6 września 1981 r.
    Meldunek sytuacyjny zastępcy komendanta wojewódzkiego MO ds. Służby Bezpieczeństwa w Gdańsku z dnia 6 września 1981 r.

 

Nagranie sondy ulicznej przed rozpoczęciem I Krajowego Zjazdu Delegatów NSZZ „Solidarność”

Nagranie otwarcia przez Lecha Wałęsę I Krajowego Zjazdu Delegatów NSZZ „Solidarność”.

do góry