W tym roku motywem przewodnim akcji są „klisze zbrodni” – zachowane w archiwach zdjęcia dokumentujące niemieckie zbrodnie przeprowadzone w pierwszych miesiącach drugiej wojny światowej. Są to fotografie wykonane podczas publicznych egzekucji (Konin, Kalisz), a także – co jest wyjątkową rzadkością – podczas tajnych rozstrzeliwań (Rudzki Most k. Tucholi). W zdecydowanej większości przypadków wykonali je sami Niemcy, którzy jak w przypadku egzekucji w Koninie, Lesznie i Kaliszu, pieczołowicie je uwieczniali. Znaczenie odnalezionych i wciąż odnajdywanych fotografii ukazujących te wydarzenia jest bezcenne. Dzięki nim zbrodnie i zamordowani w ich trakcie ludzie, po których ślad miał zaginąć, zostali „zatrzymani” w czasie, a część sprawców może zostać zidentyfikowana.
18 października 2026 r. zachęcamy do indywidualnych upamiętnień grobów znajdujących się w okolicy oraz zrobienia zdjęć dokumentujących akcję i przesłania ich na adres: zapalzniczpamieci@ipn.gov.pl*. Do włączenia się w akcję w tygodniu poprzedzającym finał XVIII edycji oraz w tygodniu po głównych uroczystościach zapraszamy również muzea regionalne, władze samorządowe, przedstawicieli stowarzyszeń, mediów, drużyny harcerskie, a przede wszystkim nauczycieli wraz z uczniami. Placówki oświatowe, które udokumentują swój udział w akcji i na wskazany wcześniej adres mailowy prześlą zdjęcia wraz z kartą zgłoszeniową, otrzymają certyfikaty i pakiety edukacyjne IPN.
Przypominamy także o konieczności podpisania odpowiednich oświadczeń dołączonych do informacji o przetwarzaniu danych osobowych w związku z udziałem w akcji „Zapal znicz pamięci” 2026. Dotyczą one przetwarzania wizerunku w celu zamieszczenia go na stronach internetowych i oficjalnych profilach w mediach społecznościowych Instytutu Pamięci Narodowej (RODO).
*Wielkość wiadomości z załącznikami nie może przekraczać 10 MB (w jednej wiadomości e-mail). Prosimy o wysłanie maksymalnie pięciu zdjęć (ponumerowanych od 1 do 5) i opisanych według wzoru: nazwa miejsca/autor zdjęcia.
Akcja medialno-edukacyjna „Zapal znicz pamięci” to wspólny projekt pięciu Oddziałowych Biur Edukacji Narodowej IPN w Gdańsku, Bydgoszczy, Poznaniu, Łodzi i Katowicach.
