Instytut Pamięci Narodowej w Gdańsku

Uroczystość rozpoczęła się od Mszy Świętej w kościele pw. Matki Boskiej Nieustającej Pomocy. Następnie, zgromadzeni goście udali się pod pomnik, znajdujący się na terenie parafii, gdzie nastąpiło jego odsłonięcie. W wydarzeniu uczestniczyli m.in. Dyrektor Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Gdańsku dr Marek Szymaniak, Zastępca Dyrektora Oddziału IPN w Gdańsku Waldemar Szulc, starosta malborski Piotr Szwedowski oraz minister – Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Lech Parell.

Okolicznościowe przemówienia wygłosili Dyrektor Oddziału IPN w Gdańsku dr Marek Szymaniak, starosta malborski Piotr Szwedowski oraz minister Lech Parell.

W swoim wystąpieniu dr Marek Szymaniak przypomniał ideologiczne podstawy ludobójstwa dokonanego przez ukraińskich nacjonalistów na ludności polskiej, wskazując na koncepcję „tworzenia Ukrainy czystej, jak szklanka wody, a więc pozbawionej przez fizyczną eksterminację ludności nieukraińskiej”.

Podkreślił również:

Ten wzór został wprost zaczerpnięty z ideologii nazistowskiej. Niestety, dzisiaj na Ukrainie nie przyznaje się do zbrodni ludobójstwa dokonanej na Polakach. Relatywizuje się ją, określa się jako tak zwaną wołyńską tragedię. To nie Wołyń wymordował Polaków. To konkretne osoby z konkretnej organizacji, kierowane konkretną ideologią są za tę zbrodnię odpowiedzialne.”

Dyrektor Oddziału IPN w Gdańsku zwrócił również uwagę na konieczność zachowania prawdy historycznej i sprzeciwu wobec gloryfikowania sprawców zbrodni.

„Nigdy nie zaakceptujemy hołubienia ludobójców i zbrodniarzy. To jest jeden z wyrazów naszego szacunku dla polskich ofiar ukraińskiego ludobójstwa. Ta prawda stanowi fundament możliwości budowania dobrosąsiedzkich stosunków polsko-ukraińskich. Walka o prawdę, dbanie o godność i pielęgnowanie pamięci o naszych rodakach z Kresów południowo-wschodnich, okrutnie pozbawianych życia przez ukraińskich nacjonalistów za to, że mówili po polsku i nosili Polskę w sercu, jest świadectwem naszego człowieczeństwa.”

Po wystąpieniach nastąpiło uroczyste odsłonięcie pomnika, którego dokonali Dyrektor Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Gdańsku dr Marek Szymaniak oraz starosta malborski Piotr Szwedowski. Następnie pomnik poświęcił proboszcz parafii Matki Boskiej Nieustającej Pomocy w Malborku ks. kan. dr Arkadiusz Śnigier. Uroczystość zakończyło złożenie kwiatów i zapalenie zniczy przez delegacje władz państwowych i samorządowych, instytucji oraz organizacji kombatanckich i patriotycznych.

Uroczystość odbyła się dzień po obchodach Narodowego Dnia Pamięci o Polakach – Ofiarach Ludobójstwa dokonanego przez OUN i UPA na ziemiach wschodnich II Rzeczypospolitej, przypadającego w rocznicę „krwawej niedzieli” z 11 lipca 1943 r. Wyznaczenie uroczystości na 12 lipca miało również wymiar symboliczny, ponieważ tego dnia obchodzony jest Dzień Walki i Męczeństwa Wsi Polskiej.

Fundatorami pomnika byli Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Gdańsku oraz Starostwo Powiatowe w Malborku. Organizatorami uroczystości byli Dyrektor Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Gdańsku dr Marek Szymaniak, starosta malborski Piotr Szwedowski oraz proboszcz parafii Matki Boskiej Nieustającej Pomocy w Malborku ks. kan. dr Arkadiusz Śnigier.

Nowo odsłonięty pomnik stanowi trwałe miejsce pamięci poświęcone ofiarom ludobójstwa dokonanego przez OUN i UPA na ludności polskiej oraz Kresowianom, którzy po II wojnie światowej zostali przymusowo przesiedleni na ziemię malborską. Upamiętnienie jest wyrazem troski o zachowanie prawdy historycznej i godne uczczenie pamięci ofiar jednej z najtragiczniejszych kart w historii narodu polskiego.