Instytut Pamięci Narodowej w Gdańsku

Bohaterki ekspozycji nie ograniczały się do życia prywatnego, lecz aktywnie uczestniczyły w życiu narodowym i niepodległościowym.

W wydarzeniu uczestniczył Dyrektor Oddziału IPN w Gdańsku dr Marek Szymaniak. W swoim wystąpieniu podkreślił potrzebę stałego przypominania o historii Polaków żyjących na terenie Wolnego Miasta Gdańska w okresie międzywojennym. Zwrócił uwagę, że była to rzeczywistość niesprzyjająca polskości, w której Polacy spotykali się z wrogością, a mimo to podejmowali wysiłki na rzecz zachowania języka, kultury i tożsamości narodowej. Podkreślił również, że ta problematyka wymaga dalszego upowszechniania oraz pielęgnowania pamięci o postawach odwagi i oddania.

Głos zabrała także Henryka Flisykowska-Kledzik – córka jednej z bohaterek wystawy oraz Zastępcy Dowódcy Obrony Poczty Polskiej z września 1939 r. Jej wystąpienie miało szczególnie osobisty charakter i stanowiło ważne dopełnienie prezentowanej narracji historycznej.

Autorką wystawy jest Karolina Masłowska, która w swoim wystąpieniu podkreśliła znaczenie przypominania o bohaterskich Polkach, które poprzez swoją działalność społeczną, patriotyczną i konspiracyjną wniosły istotny wkład w zachowanie polskości oraz walkę o niepodległość.

Wśród zaprezentowanych postaci znalazły się m.in.: Hildegarda Bigocka, działaczka harcerska i sportsmenka związana z KS Gedania, kurierka Związku Walki Zbrojnej zamordowana w KL Auschwitz; Maria Chodakowska (Filarska), zaangażowana w działalność konspiracyjną i organizację przerzutów kurierskich; Edyta Czoskówna, nauczycielka i działaczka społeczna zamordowana przez Niemców w 1939 r.; Maria Flisykowska-Piasecka, pracownica Poczty Polskiej w Gdańsku i aktywna działaczka środowisk polskich; Antonina Gdaniec, prowadząca polski sklep i zaangażowana w działalność organizacji polskich; Wanda (Jadwiga) Marlewska, działaczka społeczna i niepodległościowa; Urszula Mroczkiewicz, lekarka pediatra zaangażowana w działalność społeczną i medyczną; Kunegunda Pawłowska, nauczycielka zamordowana w obozie Bergen-Belsen; Budzimira Wojtalewicz-Winke, żołnierz Armii Krajowej i uczestniczka powstania warszawskiego; oraz Helena Żelewska, nauczycielka i inicjatorka działań na rzecz polskiego szkolnictwa w Gdańsku.

Wystawa ukazuje zarówno działalność publiczną tych kobiet, jak i ich codzienny wysiłek na rzecz zachowania polskości. Podkreśla ich odwagę, zaangażowanie oraz znaczący wkład w życie społeczne i konspiracyjne, wskazując, że były one ważnymi współtwórczyniami polskiej obecności w Wolnym Mieście Gdańsku oraz uczestniczkami walki o niepodległość.