Instytut Pamięci Narodowej w Gdańsku

Pomnik upamiętniający ich postawę został odsłonięty w ubiegłym roku w Leśnej Jani z inicjatywy Instytutu Pamięci Narodowej. To właśnie tam, w czasie II wojny światowej, Helena i Józef Malinowscy wraz z dziećmi prowadzili niewielkie gospodarstwo rolne.

W lutym 1945 r. przez te okolice przechodziła kolumna więźniarek – kobiet żydowskich – z jednego z podobozów KL Stutthof. Skrajnie wyczerpane „Marszem Śmierci”, umierały po drodze lub były mordowane przez eskortujących je funkcjonariuszy SS. W czasie przemarszu przez Leśną Janię z kolumny uciekły dwie kobiety – Deborah Shapira oraz Chasia Karpel.

Pod osłoną nocy zapukały one do drzwi Józefa i Heleny Malinowskich. Mimo trudnych warunków życia i konieczności utrzymania trójki małych dzieci, Malinowscy nie zawahali się udzielić pomocy. Przez trzy tygodnie ukrywali uciekinierki, dzieląc się z nimi wszystkim, co posiadali, aż do momentu przejścia frontu.

19 marca 1985 r. Instytut Yad Vashem uhonorował Helenę i Józefa Malinowskich Medalem „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata”.

Podczas tegorocznych uroczystości kwiaty pod pomnikiem złożył Dyrektor IPN w Gdańsku, dr Marek Szymaniak.

Postawa Heleny i Józefa Malinowskich stanowi świadectwo odwagi, solidarności i człowieczeństwa w obliczu skrajnego zagrożenia. Ich historia pozostaje ważnym elementem pamięci o Polakach, którzy z narażeniem życia nieśli pomoc prześladowanym.