Instytut Pamięci Narodowej w Gdańsku

Uroczystość stanowiła wyraz hołdu dla uczestników opozycji antykomunistycznej, którzy poprzez swoją działalność przyczynili się do powstania i rozwoju ruchu „Solidarność” oraz do przemian demokratycznych w Polsce. Podkreślono znaczenie środowisk opozycyjnych, które – mimo represji aparatu komunistycznego – podejmowały działania na rzecz obrony praw człowieka, wolności słowa i niepodległości państwa polskiego.

Podczas spotkania list od Prezydenta RP Karola Nawrockiego odczytał jego doradca dr Marek Szymaniak. Prezydent podkreślił znaczenie jubileuszu „Solidarności” i zwrócił uwagę na zaangażowanie Instytutu w kultywowanie pamięci o bohaterach tamtych dni. 

– Z uznaniem witam inicjatywę Instytutu Pamięci Narodowej, aby obchody 45. rocznicy tamtego sukcesu uczcić podczas regionalnych spotkań Dam i Kawalerów Krzyża Wolności i Solidarności. Dziękuję naszym drogim Odznaczonym za przybycie na dzisiejszą uroczystość w gościnnych murach Uniwersytetu Pomorskiego w Słupsku. Cieszę się, że jako obywatele niepodległej Polski znów zyskaliśmy okazję, aby publicznie uczcić Państwa zasługi.

Głos zabrał również zastępca prezesa IPN dr hab. Karol Polejowski.

– „Solidarność” była zrywem całego narodu. Narodu spragnionego wolności i godnego życia. Państwo – Damy i Kawalerowie Krzyża Wolności i Solidarności, uhonorowani tym odznaczeniem w dowód Waszych zasług – byliście tymi, którzy rzucili władzy komunistycznej wyzwanie. Wymagało to odwagi, wymagało determinacji, wymagało wsparcia najbliższych – bo Wasze odznaczenie jest także odznaczeniem dla najbliższych. Dla członków rodzin – rodziców, sióstr, braci, narzeczonych, żon, które przecież Was w tej walce wspierały. Tak –  „Solidarność” to ruch ogólnonarodowy.

Wydarzenie zorganizowane przez gdański Oddział Instytutu Pamięci Narodowej oraz NSZZ „Solidarność” Regionu Słupskiego było wyjątkowym wieczorem wspomnień i muzyki wolności, nawiązującym do historii opozycji antykomunistycznej oraz pierwszej „Solidarności”. Recital piosenek wykonali artyści związani z Katolickim Centrum Kultury pod kierownictwem muzycznym Mateusza Otczyka. Wystąpili także wokaliści: sopranistka Katarzyna Romanowska oraz aktor Jakub Kornacki. W skład zespołu wchodzą: Wojciech Ulanowski (akordeon, fortepian), Maciej Afanasjew (skrzypce), Michał Bąk (kontrabas) oraz Paweł Osicki (perkusja).

Spotkanie, w którym uczestniczyli m.in. prezydent Słupska Krystyna Danilecka-Wojewódzka, przewodniczący Zarządu Regionu Słupskiego NSZZ „Solidarność” Dariusz Piankowski i prezes Zarządu Klubu Dam i Kawalerów Krzyża Wolności i Solidarności Piotr Wójcik dopełniła projekcja filmu oraz wspomnienia działaczy opozycji antykomunistycznej i pierwszej „Solidarności”.

Uroczystość uświetnił koncert „Viri Semper Fidelis”.

* * *

Krzyż Wolności i Solidarności został ustanowiony przez Sejm 5 sierpnia 2010 roku. Po raz pierwszy przyznano go w czerwcu 2011 roku, przy okazji obchodów 35. rocznicy protestów społecznych w Radomiu. Krzyż nadawany jest przez Prezydenta RP, na wniosek Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej, działaczom opozycji wobec dyktatury komunistycznej, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowanie praw człowieka w PRL. Źródłem uchwalenia Krzyża Wolności i Solidarności jest Krzyż Niepodległości z II RP.