Instytut Pamięci Narodowej w Gdańsku

Monument stanął w miejscu, gdzie w czasie wojny Polacy byli zmuszani do niewolniczej pracy, torturowani i mordowani przez Niemców – zarówno w kompleksie koszarowym SS, jak i podczas marszu śmierci. Upamiętnienie uzupełniają dwie tablice edukacyjne, których treść spełnia dramatyczny apel więźniów spisany w niewoli. Jedna tablica została umieszczona przy pomniku, druga – przy strzelnicy wojskowej, gdzie odnaleziono grypsy błagających o pamięć więźniów.

Uroczystość rozpoczęła się od wprowadzenia sztandarów i podniesienia flagi państwowej RP na maszt przy dźwiękach hymnu narodowego.

W imieniu Dyrektora Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Gdańsku dr. Marka Szymaniaka list odczytała Katarzyna Lisiecka, Naczelnik Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa. Znalazły się w nim następujące słowa:

„Odsłaniane dzisiaj upamiętnienie nie jest zwykłym kamieniem pamiątkowym. To głos zza grobu, odpowiedź na dramatyczny apel więźniów, którzy w grypsach ukrytych w murach strzelnicy błagali: «Prosimy o ogłoszenie!». Dziś prośba zostaje wypełniona – ich cierpienie zostaje nazwane, a pamięć o nich przywrócona.”

Prezydenta RP Karola Nawrockiego reprezentował doradca, prof. Piotr Czauderna.

Kulminacyjnym momentem uroczystości było uroczyste odsłonięcie pomnika, którego dokonali przedstawiciele Instytutu Pamięci Narodowej, Muzeum Stutthof, Wojska Polskiego, prof. Piotr Czauderna oraz osoby zaangażowane w powstanie tego miejsca pamięci. Po chwili ciszy wojskowa asysta honorowa oddała hołd pomordowanym.

Pomnik został poświęcony przez proboszcza Parafii pw. św. Maksymiliana Marii Kolbego i Wszystkich Świętych w Lęborku ppor. Wojciecha Johna.

Następnie delegacje złożyły kwiaty i zapaliły znicze, oddając cześć ofiarom. Żołnierze 1 Batalionu Zmechanizowanego w Lęborku zadbali o podniosłą oprawę uroczystości, zapewniając asystę wojskową.

W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele władz państwowych i samorządowych, duchowieństwa, służb mundurowych, instytucji, kombatanci, działacze „Solidarności”, nauczyciele, młodzież oraz mieszkańcy Lęborka. Obecni byli także posłowie na Sejm RP i przedstawiciele Senatorów RP.

Dzisiejsze wydarzenie było nie tylko odsłonięciem pomnika, ale przede wszystkim aktem przywrócenia pamięci o polskich ofiarach niemieckiego terroru w czasie II wojny światowej.