Instytut Pamięci Narodowej w Gdańsku

Prof. Szwagrzyk ma na swoim koncie wiele prac poszukiwawczo-ekshumacyjnych, m.in. na warszawskiej „Łączce” oraz cmentarzu Garnizonowym w Gdańsku, gdzie odkryto szczątki takich Bohaterów jak Danuta Siedzikówna „Inka” oraz ppor. Feliks Selmanowicz „Zagończyk”. Zgromadzonych gości powitali koordynatorzy projektu w oddziale IPN w Gdańsku Anna Dymek oraz Artur Chomicz.

Następnie głos zabrał Dyrektor IPN w Gdańsku dr Marek Szymaniak który mówił:

Wasza obecność tutaj, w ramach realizacji VIII edycji projektu „Łączka i inne miejsca poszukiwań”, jest niezwykle ważna, ponieważ Wy pamięć o polskich bohaterach niesiecie ku przyszłości. My dotykamy nie tylko kwestii historycznych, ale podkreślamy także, że bohaterowie budują siłę naszego państwa, budują siłę naszego społeczeństwa

Kolejnym punktem spotkania, była wystąpenie prof. Szwagrzyka, który podkreślał:

wśród jednych z najpiękniejszych słów polskiej poezji są słowa wiersza Artura Oppmana „Pacierz za zmarłych”, myślę, że te słowa są znane także Wam – gdzie są ich groby Polsko, gdzie ich nie ma, Ty wiesz najlepiej i Bóg wie na niebie. W tym wierszu poeta pisał dalej – ale Ty Polsko, Ty je znajdziesz przecież, by skropić łzą ziemię uświęconą, tak Ty Polsko Matko ich i wdowo, Ty o tych mogiłach nie zapomnisz, można powiedzieć dzisiaj Polska nie zapomniała, Polska szuka odpowiedzi gdzie są ich groby.

Na koniec uczniowie mieli okazję zobaczyć etiudy filmowe z poprzednich edycji projektu, gdyż ich zadaniem jest przygotowanie dwuminutowej etiudy filmowej na temat poszukiwań polskich bohaterów.

„Łączka i inne miejsca poszukiwań” to ogólnopolski projekt edukacyjny pod patronatem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, realizowany od kilku lat przez Instytut Pamięci Narodowej. Za projekt odpowiedzialne są: Biuro Przystanków Historia oraz Biuro Poszukiwań i Identyfikacji. Projekt realizowany jest przez Oddziały IPN w Białymstoku, Bydgoszczy, Gdańsku, Katowicach, Łodzi, Rzeszowie, Szczecinie i Warszawie oraz Delegaturę IPN w Bydgoszczy.

„Łączka i inne miejsca poszukiwań” to cykl niezwykłych lekcji historii prowadzonych podczas comiesięcznych warsztatów. Uczestnicy poznają na nich metody wykorzystywane w trakcie poszukiwań miejsc pochówków ofiar represji totalitarnych i otrzymują do wykonania zadania. Jego cele to wspieranie wychowania patriotycznego i przywiązania do małych ojczyzn, kształtowanie postaw empatii wobec ofiar systemów totalitarnych, poszanowania dla życia ludzkiego oraz rozbudzanie ciekawości badawczej poprzez poznawanie warsztatu pracy historyków, archiwistów, genetyków i archeologów. 

Biorą w nim udział 6–8-osobowe zespoły składające się z uczniów szkół ponadpodstawowych oraz 8. klas szkół podstawowych wraz z opiekunem. Podczas comiesięcznych warsztatów od października 2024 roku do marca 2024 roku uczestnicy poznają metody wykorzystywane w trakcie poszukiwań miejsc pochówków ofiar represji totalitarnych i otrzymają zadania do wykonania. W ramach projektu grupy będą się spotykać z archeologami, antropologami, archiwistami i historykami, poznając zarówno miejsca poszukiwań, jak i tajniki ich pracy. Zwieńczeniem udziału w projekcie będzie nakręcenie dwuminutowej etiudy filmowej, będącej refleksją nad tematyką projektu. Etiudy będzie można przesyłać do 31 marca 2023 r. Zostaną one zaprezentowane podczas uroczystej gali finałowej Warszawie.