• Youtube
  • Facebook
  • X
  • Szukaj

Uroczystość oznakowania tabliczką weterana grobu Alicji i Henryka Klepczyńskich – Gdańsk, 28 listopada 2023

Na Cmentarzu Centralnym „Srebrzysko” w Gdańsku miała miejsce uroczystość oznakowania tabliczką weterana mogiły Alicji Klepczyńskiej „Bratek” i Henryka Klepczyńskiego.

28.11.2023

Alicja Klepczyńska działalność w ruchu oporu rozpoczęła już w grudniu 1939 r. Uczyła dzieci na tajnych kompletach, sporządzała fałszywe dokumenty, przenosiła meldunki i prasę podziemną. W Powstaniu Warszawskim służyła jako sanitariuszka i łączniczka. Henryk Klepczyński przed wybuchem wojny był podporucznikiem rezerwy, w wojnie obronnej służył jako dowódca plutonu w 4. Pułku Artylerii Ciężkiej. Po kapitulacji stolicy aresztowany przez Niemców i poddany brutalnym przesłuchaniom na Pawiaku. Do końca wojny więziony w obozach jenieckich Hadamar i Murnau. W uroczystości udział wzięła córka bohaterów Barbara Szlabowska.

Alicja Klepczyńska urodziła się 11 sierpnia 1909 r. w Piotrkowie Trybunalskim. Jej rodzicami byli Tomasz Czerwiński i Waleria z d. Lewańska. Uczęszczała do Żeńskiego Gimnazjum Humanistycznego w Piotrkowie Trybunalskim, a następnie ukończyła Państwowe Pedagogium w Lublinie. 1 września 1936 r. objęła posadę nauczycielki w Szkole Powszechnej w Wołkowysku, gdzie pracowała do rozpoczęcia II wojny światowej. Była zaangażowana w organizowanie zajęć pozaszkolnych dla młodzieży, prowadziła kółka matematyczne, teatralne oraz drużynę harcerską. W momencie wybuchu wojny przebywała z mężem Henrykiem w Warszawie i od razu zgłosiła się do pracy w szpitalu Jana Bożego, aby ratować życie walczących z Niemcami żołnierzy. W szpitalu pracowała przez cały okres okupacji. Od grudnia 1939 r. należała do ruchu oporu. Uczyła dzieci w ramach tajnych kompletów, należała do Szarych Szeregów oraz ZWZ-AK. Zajmowała się przygotowywaniem fałszywych dokumentów dla członków „Szarych Szeregów” i ZWZ-AK, przewoziła meldunki oraz prasę podziemną, dostarczała wyniesione ze szpitala lekarstwa, opatrunki, bieliznę i pościel. W Powstaniu Warszawskim służyła jako sanitariuszka i łączniczka. Po zniszczeniu szpitala Jana Bożego wraz z ocalałym personelem zorganizowała prowizoryczny punkt sanitarny w schronie przy ul. Mławskiej. Jako asystentka doc. Falkowskiego pomagała w ratowaniu życia żołnierzom i ludności cywilnej. Po upadku powstania przebywała w obozie przejściowym w Pruszkowie. Z uwagi na zły stan zdrowia nie zakwalifikowano jej do pracy przymusowej w Niemczech. Z obozu trafiła do wsi Lutobory w okolicach Rawy Mazowieckiej, gdzie doczekała końca wojny pracując dalej jako nauczycielka. Po zakończeniu działań wojennych osiedliła się wraz z mężem w Gdańsku. Początkowo pracowała w Stowarzyszeniu Ognisk Artystycznych, a od 1957 r. w szkole podstawowej we Wrzeszczu. Prowadziła dalszą działalność społeczno-edukacyjną, organizując zajęcia dla dzieci i młodzieży oraz prowadząc kółko pieśni i tańca. W grudniu 1952 została uznaną winną szerzenia wrogiej propagandy i skazana wyrokiem Komisji Specjalnej do Walki z Nadużyciami i Szkodnictwem Gospodarczym w Warszawie na karę więzienia w postaci 12 miesięcy obozu pracy. Odznaczona Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Warszawskim Krzyżem Powstańczym oraz Krzyżem Armii Krajowej.

Henryk Klepczyński urodził się 6 lutego 1910 r. w Radomsku. Był synem Kazimierza i Bronisławy z d. Żakowskiej. W 1930 r. ukończył Gimnazjum Humanistycznew Piotrkowie Trybunalskim i rozpoczął studia na Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym Uniwersytetu Poznańskiego. We wrześniu 1934 r. rozpoczął szkolenie w Szkole Podchorążych Rezerwy Artylerii we Włodzimierzu. Od czerwca do września 1934 r. odbywał szkolenie w 4. pułku artylerii ciężkiej w Łodzi. W sierpniu 1934 r. otrzymał awans do stopnia kaprala podchorążego. We wrześniu 1934 r. został przeniesiony do rezerwy, a w styczniu 1936 r. otrzymał awans na podporucznika rezerwy. Od 1936 r. pracował w Zarządzie Miasta Warszawa. 3 września 1939 r. został zmobilizowany do 4. Pułku Artylerii Ciężkiej jako dowódca plutonu i wziął udział w wojnie obronnej. Po powrocie do stolicy w październiku 1939 r. aresztowany przez Niemców za działalność polityczną i osadzony w więzieniu na Pawiaku, gdzie przebywał do 23 lutego 1940 r. Z Warszawy został wywieziony do obozuw Ostrzeszowie, a stamtąd 5 marca 1940 r. do obozu jenieckiego w Hadamar. 22 maja 1942 r. trafił do obozu jenieckiego w Murnau, gdzie był więziony do końca wojny. Po odzyskaniu wolności w lipcu 1945 r. powrócił do Polski i zamieszkał w Gdańsku. Początkowo pracował w Przedsiębiorstwie Państwowym „Film Polski”, „Radiofonizacji Kraju” i Zakładach Usług Radiotechnicznych jako główny księgowy. W 1957 r. ukończył prawo na Uniwersytecie im. Mikołaja Kopernika w Toruniu i pracował jako radca prawny.

Obydwoje zostali pochowani na Cmentarzu Centralnym „Srebrzysko” w Gdańsku (rejon IX, kwatera profesorów, rząd 4, nr grobu 29). Decyzją prezesa IPN dr. Karola Nawrockiego mogiłę wpisano do ewidencji grobów weteranów walk o wolność i niepodległość Polski.

Opracowanie: Natalia Zych-Janukowicz (OBUWiM IPN Gdańsk)

do góry