Nawigacja

Oddziałowa Komisja w Gdańsku (stan na sierpień 2018 r.)

Śledztwa zakończone skierowaniem aktu oskarżenia

Zbrodnie komunistyczne

 

1. Śledztwo przeciwko funkcjonariuszowi WUBP w Gdańsku - Henrykowi W. (S 109/02/Zk).

Oskarżony jako oficer śledczy w  1950 roku w Lisich Kątach  i w Grudziądzu podczas dokonywanych zatrzymań i prowadzonych przesłuchań, działając wspólnie i w porozumieniu  z innymi nieujawnionymi funkcjonariuszami, stosował  przestępcze metody śledcze wobec krewnych – rodziców i siostry, członka „Wojskowej Narodowej Nacjonalistycznej Wyzwoleńczej Organizacji” walczącej zbrojnie z ówczesnymi władzami i występującej przeciwko kolektywizacji wsi. Celem działania oskarżonego było uzyskanie informacji dotyczących działalności organizacji i przyznania się przesłuchiwanych do popełnienia zarzucanych im przestępstw. Bił on pokrzywdzonych drewnianą kłonicą,  rękami, lufą pistoletu i kopał po całym ciele oraz groził pozbawieniem życia. Akt oskarżenia skierowano do Sądu Rejonowego w Grudziądzu w dniu 22.01.2004 r. Postępowanie sądowe było zawieszone z uwagi na zły stan zdrowia Henryka W. uniemożliwiający mu branie udziału w rozprawie. Zostało ono podjęte z zawieszenia na podstawie kolejnej opinii lekarskiej. W dniu 19.06.2013 r. po przeprowadzeniu postępowania sądowego, Sąd Rejonowy w Toruniu VIII Wydział Karny (do którego została przekazana sprawa z uwagi na miejsce zamieszkania oskarżonego) wydał wyrok uniewinniając Henryka W. od zarzucanych mu czynów. Orzeczenie to uznano za niesłuszne i zaskarżono wnosząc apelację do Sądu II instancji w dniu 6.08.2013 r. Dnia 27.02.2014 r. Sąd Okręgowy w Toruniu Wydział IX Karny Odwoławczy rozpatrzył środek odwoławczy wniesiony przez prokuratora Oddziałowej Komisji w Gdańsku od wyroku Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 19.06.2013 r. sygn. VIII K 334/11 uniewinniającego Henryka W. od zarzucanych mu czynów. Sąd Okręgowy w Toruniu uchylił wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. Sąd Rejonowy w Toruniu w dniu 30.09.2014 r. zawiesił postępowanie albowiem biegli lekarze psychiatrzy orzekli, że oskarżony nie może uczestniczyć w rozprawie z uwagi na stan zdrowia. Postanowieniem z dnia 01.08.2017 r. Sąd Rejonowy w Toruniu VIII Wydział Karny,  na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 kpk, umorzył postępowanie z uwagi na śmierć oskarżonego.

 

2. Śledztwo w sprawie przekroczenia uprawnień przez funkcjonariuszy państwa komunistycznego polegającego na stosowaniu represji poprzez powołanie 304 działaczy opozycji, a głównie członków NSZZ „Solidarność” do odbycia ćwiczeń wojskowych w Chełmnie w okresie od 4.11.1982 r. do 3.02.1983 r. (S 85/08/Zk). 

Celem tych przestępczych działań było odizolowanie rezerwistów od ich zakładów pracy i można je uznać za swoistą formę internowania – pozbawienia wolności, a w żadnym przypadku za działanie na rzecz obronności kraju. Dodatkowo pokrzywdzeni w ramach służby w 9 Pomorskim Pułku Pontonowym zostali poddani ciężkim ćwiczeniom w warunkach poligonowych. Dodać należy, iż osoby te zostały skoszarowane zimą w spartańskich warunkach, w namiotach, co biorąc pod uwagę ich wiek i stan zdrowia części z nich, było dodatkową uciążliwością. Proces typowania „powołanych rezerwistów” był prowadzony przez organy wojskowe w ścisłym współdziałaniu z organami MSW. To na podstawie informacji SB wybierane były osoby podejrzewane o działalność opozycyjną – głównie zatrudnieni w dużych zakładach pracy usytuowanych na terenie Pomorskiego Okręgu Wojskowego. Proces rekrutacji zainicjowany przez jednostki KWMO był kontynuowany przez właściwe terytorialnie Wojskowe Komendy Uzupełnień, WSW i Wojskowe Sztaby Wojskowe na podstawie odpowiednich procedur ustalonych poprzez rozkazy i zarządzenia MON, Sztabu Generalnego i dowódcy POW. W toku śledztwa przesłuchano ponad 250 świadków – głównie pokrzywdzonych ale również byłych funkcjonariuszy i żołnierzy zawodowych, w tym spośród kadry wyżej wymienionej jednostki oraz zabezpieczono bogatą dokumentację archiwalną. Zgromadzone dowody dały podstawy do przedstawienia zarzutów trzem osobom – byłym funkcjonariuszom PRL: Władysławowi C. Zastępcy Ministra Spraw Wewnętrznych Szefowi Służby Bezpieczeństwa, Józefowi S. Dyrektorowi Departamentu V Ministerstwa Spraw Wewnętrznych  i Florianowi S. Szefowi Sztabu Generalnego Wojska Polskiego – popełnienia zbrodni na szkodę 304 pokrzywdzonych. W dniu 20.03.2012 r. skierowano akt oskarżenia do Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie. Postanowieniem sygn. akt So 12/12 z dnia 22.11.2012 r. Sąd zawiesił postępowanie wobec oskarżonego Floriana S. z uwagi na zły stan jego zdrowia i przekazał sprawę w części dotyczącej pozostałych oskarżonych Sądowi Rejonowemu dla Warszawy – Mokotowa.  Natomiast w dniu 29.04.2013 r. Wojskowy Sąd Okręgowy w Warszawie postanowieniem sygn. akt So 33/12 umorzył postępowanie przeciwko Florianowi S. z uwagi na fakt, iż oskarżony zmarł. Sąd Rejonowy dla Warszawy – Mokotowa umorzył postępowanie przeciwko dwóm pozostałym oskarżonym w dniu 27.08.2013 r. O terminie posiedzenia prokurator IPN nie został powiadomiony ale po otrzymaniu odpisu zapadłego orzeczenia  zaskarżył je. Dnia 13.02.2014 Sąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał zażalenie prokuratora Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Gdańsku na postanowienie z dnia 27 sierpnia 2013 r. Sądu Rejonowego dla Warszawy Mokotowa w Warszawie Wydziału III Karnego umarzające na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 kpk postępowanie przeciwko Józefowi S. i Władysławowi C. oskarżonym o popełnienie czynu z art. 231 § 1 i 2 kk w zw. z art. 3 i art. 2 ust. 1 Ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu i uchylił postanowienie Sądu I instancji oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi. W dniu 10 czerwca 2014 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy Mokotowa rozpoznając sprawę przeciwko: Józefowi S. i Władysławowi C. skierował wniosek do Sądu Okręgowego w Warszawie o przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu Gdańsk - Północ w Gdańsku z uwagi, iż większość świadków mieszka na Pomorzu. W dniu 17.07.2014 r. Sąd Okręgowy w Warszawie jednak go nie uwzględnił i zobowiązał Sąd Rejonowy dla Warszawy Mokotowa do niezwłocznego przystąpienia do rozpoznania sprawy. Sąd Rejonowy dla Warszawy – Mokotowa w Warszawie III Wydział Karny wyznaczył termin wokandy na dzień 15.12.2014 r. Na posiedzeniu w dniu 15.12.2014 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy – Mokotowa w Warszawie, III Wydział Karny wyznaczył terminy 37 rozpraw począwszy od dnia 03.03.2015 r. do 29.01.2016 r.

Wyrokiem z dnia 22 lutego 2018r. Sąd Rejonowy dla Warszawy – Mokotowa w Warszawie III Wydział Karny uznał Józefa Tadeusza S. winnym popełnienia czynów kwalifikowanych z art. 231 § 1 kk w zw. z art. 2 ust 1 ustawy o IPN i art. 3 ustawy o IPN i skazał go na karę 2 lat pozbawienia wolności oraz orzekł podanie wyroku do publicznej wiadomości, natomiast Władysława Ignacego C. uznał winnym popełnienia czynów kwalifikowanych z art. 231 § 1 kk w zw. z art. 189 § 2 kk w zw. z art. 2 ust 1 i art. 3 ustawy o IPN i skazał na karę 2 lat pozbawienia wolności oraz orzekł podanie wyroku do publicznej wiadomości. Wyrok nie jest prawomocny, złożono wniosek do Sądu o sporządzenie uzasadnienia wyroku.

 

3. Śledztwo przeciwko Zbigniewowi P. byłemu funkcjonariuszowi RUSW w Toruniu oskarżonemu  o to, że bezprawnie uchylał się od obowiązku przekazania materiałów archiwalnych – zdjęć operacyjnych do archiwum IPN (S 22.2016.Zi 54-55).

W toku postępowania przygotowawczego  ujawniono, iż jeden z funkcjonariuszy RUSW w Toruniu występując przed Sądem i udzielając wywiadu stacji telewizyjnej, na potwierdzenie swoich wypowiedzi,  posłużył się zdjęciami operacyjnymi SB dokumentującymi tłumienie wystąpień ludności w Toruniu w maju 1982 r. Oskarżony wyjaśnił, że fotografie te otrzymał „na pamiątkę” od jakiegoś kolegi, nie znał treści ustawy o IPN i dlatego nie wiedział, że jest to przestępstwo. W dniu 21 grudnia 2016 r. przeciwko Zbigniewowi P. skierowano akt oskarżenia do Sądu Rejonowego w Toruniu. Sąd Rejonowy w Toruniu VIII Wydział Karny. W toku przewodu sądowego wina i sprawstwo oskarżonego w zakresie zarzucanych mu czynów nie budziła w ocenie Sądu najmniejszych wątpliwości i w konsekwencji w dniu 14 sierpnia 2018r. Sąd uznał Zbigniewa P. winnym popełnienia zarzucanych mu przestępstw kwalifikowanych z 54 ust 2 ustawy o IPN i wymierzył karę 8 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszenia jej wykonania na okres próby wynoszący 2  lata. Wyrok nie jest prawomocny.

 

 

4. Śledztwo przeciwko byłemu Zastępcy Komendanta Wojewódzkiego MO w Gdańsku Sylwestrowi P. (sygn. S 55.2016.Zk)

Postanowieniem z dnia 9 czerwca 2016r. prokurator Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodnio przeciwko Narodowi Polskiemu w Gdańsku wyłączył ze śledztwa S 117.2006.Zk materiały w części dotyczącej przekroczenia uprawnień i bezprawnego pozbawienia wolności osób internowanych na czas dłuższy niż dni siedem w okresie po 12 grudnia 1981r. na terenie b. woj. gdańskiego na podstawie decyzji o internowaniu wydanych przez Sylwestra P. - Zastępcę Komendanta Wojewódzkiego Milicji Obywatelskiej w Gdańsku.

W toku postępowania ustalono, że oskarżony jako Zastępca Komendanta Wojewódzkiego MO do spraw Służby Bezpieczeństwa w związku z wprowadzeniem stanu wojennego, w okresie od 12 grudnia 1981r. do 22 października 1982r. wydał 105 decyzji o internowaniu działaczy opozycji antykomunistycznej, wskutek czego zostali oni bezprawnie pozbawieni wolności, co było formą ich prześladowania z powodu przynależności do określonej grupy polityczno - społecznej.

W decyzjach o internowaniu wydanych przez Sylwestra P. każdorazowo jako ich podstawa prawna był powołany dekret o ochronie bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego w czasie obowiązywania stanu wojennego, podczas gdy taki akt prawny nigdy nie został opublikowany i według powszechnie obowiązujących zasad prawnych nigdy nie obowiązywał. Sylwester P. działał zatem w sposób bezprawny i – jako zastępca Komendanta Wojewódzkiego MO do spraw Służby Bezpieczeństwa - miał tego pełną świadomość, ponieważ był jednym z wielu, lecz istotnym i niezbędnym elementem w planach organów władzy komunistycznej, dotyczących nielegalnego wprowadzenia stanu wojennego. Jego działanie wyczerpało znamiona zbrodni przeciwko ludzkości będących jednocześnie zbrodniami komunistycznymi.

Sylwester P. przesłuchany w charakterze podejrzanego nie przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów i odmówił składania wyjaśnień.

W dniu 28 grudnia 2017 roku prokurator skierował do Sądu Rejonowego Gdańsk – Południe w Gdańsku Wydziału II Karnego akt oskarżenia  przeciwko Sylwestrowi P. o przestępstwa z art. 231 § 1 kk w zb. z art. 189 § 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 2 ust 1 i art. 3 Ustawy z dnia 18.12.1998r. o Instytucie Pamięci Narodowej. Został on oskarżony o popełnienie zbrodni komunistycznych stanowiących jednocześnie zbrodnie przeciwko ludzkości, które polegały na bezprawnym w okresie od dnia 12 grudnia 1981 r. do 22 października 1982r. pozbawieniu wolności 105 internowanych działaczy NSZZ „Solidarność".

Dnia 25 maja 2018r. w Sądzie Rejonowym Gdańsk - Południe w Gdańsku Wydział II Karny odbyła się pierwsza rozprawa w sprawie przeciwko Sylwestrowi P. Oskarżony nie przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów i odmówił składania wyjaśnień i odpowiedzi na pytania. Postępowanie sądowe jest w toku.

 

 

 

 

 

do góry