Nawigacja

Aktualności

Uroczyste odsłonięcie muralu „Kobiety Wolności” – Gdańsk, 5 lipca 2019

Na muralu znalazł się m.in. wizerunek Danuty Kędzierskiej-Sadowskiej, działaczki opozycji antykomunistycznej, obecnie pracownika IPN Gdańsk.

Na przystanku Pomorskiej Kolei Metropolitalnej Gdańsk-Strzyża 5 lipca odbyło się uroczyste odsłonięcie muralu „Kobiety Wolności”.

Na powierzchni ponad 400 metrów kwadratowych przedstawionych zostało łącznie kilkadziesiąt kobiet z całej Polski, które w latach PRL zaangażowane były w działalność opozycyjną. Są wśród nich zarówno powszechnie znane postacie jak Anna Walentynowicz, Joanna Duda-Gwiazda, Alina Pienkowska, jak i takie, które dzięki muralowi PKM mają szansę być ponownie przypomniane i docenione.

Wśród uhonorowanych znalazły się: Joanna Duda-Gwiazda, Elżbieta Goetel, Danuta Kędzierska-Sadowska, Anka Kowalska, Zofia Kruszyńska, Henryka Krzywonos-Strycharska, Olga Krzyżanowska, Ewa Kubasiewicz, Ewa Kulik-Bielińska, Grażyna (Gaja) Kuroń, Anna Kurska, Barbara Labuda, Helena Łuczywo, Ewa Milewicz, Bronisława Milewska, Joanna Muszkowska-Penson, Ewa Ossowska, Jadwiga Piątkowska, Alina Pienkowska, Maryla Płońska, Bożena Rybicka-Grzywaczewska, Alina Sadowska, Halina Słojeska-Kołodziej, Gabriela Turzyńska, Grażyna Staniszewska, Jadwiga Maria Staniszkis, Krystyna Kazimiera Starczewska, Aniela Steinsbergowa, Joanna Szczęsna, Anna Walentynowicz, Halina Winiarska-Kiszkis, Joanna Wojciechowicz, Ludwika Wujec.

Zachęcamy do zapoznania się z biogramami dzielnych kobiet znajdującymi się w internetowej wersji Encyklopedii Solidarności.

Bohaterki namalowane zostały na filarach wiaduktu PKM, aby w ten sposób symbolicznie podkreślić, że to one były filarami solidarnościowego ruchu, który doprowadził do upadku komunizmu w Polsce. Na pierwszym filarze jest ich kilka, na kolejnych coraz więcej, a na ostatnim cały tłum.

– W tym roku obchodzimy 30. rocznicę wolnej Polski, a rola kobiet, często marginalizowana na kartach historii, była w tamtych czasach szczególnie ważna. Ten mural jest naszym symbolicznym hołdem dla wszystkich pań, które w okresie PRL działały w opozycji demokratycznej i walczyły o wolną Polskę. Wszyscy znamy męską część tej historii opowiedzianą przed laty w filmie „Człowiek z żelaza”, a teraz przyszła pora na „Kobiety z muralu” – mówił marszałek województwa pomorskiego Mieczysław Struk.

Wśród uhonorowanych znalazła się także Danuta Kędzierska-Sadowska, działaczka opozycji antykomunistycznej, obecnie pracownik IPN Gdańsk. Podczas uroczystości towarzyszyli jej przyjaciele z IPN Gdańsk na czele z dyrektorem prof. Mirosławem Golonem. 


Danuta Kędzierska-Sadowska, ur. 13 VII 1954 w Sopocie. Absolwentka Uniwersytetu Gdańskiego Wydz. Humanistyczny kierunek historia (1978).

1974–1977 uczestniczka Duszpasterstwa Akademickiego u O.O. Jezuitów na ulicy Czarnej i O.O. Dominikanów w Gdańsku, uczestniczyła w Pieszych Pielgrzymkach z Warszawy na Jasną Górę.

1974–1978 uczestniczka grupy osób (z Arkadiuszem Rybickim, Jerzym Kuniewskim, Ireneuszem Gustem, Andrzejem Jarmakowskim, Grzegorzem Pliszką i Aleksandrem Hallem), która organizowała na uczelni spotkania niezależne (m.in. z Jackiem Kuroniem, Leszkiem Moczulskim), kółka samokształceniowe, kolportaż pracy i wydawnictw niezależnych, prelekcje w duszpasterstwach u Jezuitów i Dominikanów w Gdańsku. Po zamordowaniu Stanisława Pyjasa w V 1977 uczestniczyła w druku i rozwieszeniu klepsydr na Wydziale Humanistycznym UG), pisała na maszynie ulotki, odezwy, matryce. W XI 1977 współtworzyła m.in. z Anną Młynik, Grzegorzem Pliszką, Andrzejem Stefaniakiem, Błażejem Wyszkowskim SKS Wyższych Uczelni Trójmiasta. W tym czasie kilkukrotnie zatrzymywana na 48 godzin przez SB, poddawana rewizji.

1978–1980 sprzedawczyni w kiosku Ruchu w Sopocie.

IX 1980–13 XII 1981 historyk w Ośrodku Analiz Bieżących/Ośrodku Prac Społeczno–Zawodowych MKZ/ZR w Gdańsku (m.in. z Lechem Kaczyńskim, Mariuszem Muskatem, Marią Nowicką–Marusczyk).

13 XII 1981 przeznaczona do internowania, zdołała się ukryć, ukrywała się do VI 1982.

1982–1984 statystyk medyczny w Wojewódzkim Szpitalu Reumatologicznym w Sopocie, 1984–1985 w Centralnym Muzeum Morskim (przewodniczka na „Darze Pomorza”), 1985–1987 współzałożycielka Remontowo–Budowlanej Spółdzielni Pracy w Żukowie z siedzibą w Sopocie, założonej z myślą stworzenia miejsc pracy dla zwalnianych z ośrodków internowania i uwięzienia działaczy „S” nie mogących znaleźć zatrudnienia (dzięki temu pracę znaleźli tam m.in. Witold Marczuk i Wojciech Sychowski). 1987–1989 bibliotekarka w Państwowym Domu Dziecka nr 2 w Sopocie, 1990–1991 prowadziła własną działalność gospodarczą, 1991–2000 pobyt w domu (wychowywanie dzieci), 2000–2002 prowadziła kancelarię tajną w Regionalnym Inspektoracie Celnym i w 2002–2007 w Urzędzie Kontroli Skarbowej, od 2007 w Instytucie Pamięci Narodowej w Gdańsku (z-ca naczelnika OBL, kierownik referatu prawno–organizacyjnego).

4 IX 1979–18 II 1988 rozpracowywana przez Wydz. III KW MO/WUSW w Gdańsku w ramach SOS/KE krypt. Kioski.

Odznaczona Krzyżem Wolności i Solidarności (2017).

Oprac. Arkadiusz Kazański

do góry