Nawigacja

Aktualności

Konferencja popularnonaukowa „Strajk dokerów w 1946 r.” – Gdańsk, 6 września 2013

6 września br. (w piątek) w Centrum Edukacji Artystycznej „Łaźnia II” w Nowym Porcie rozpocznie się o godz. 13.00 konferencja popularnonaukowa poświęcona strajkowi dokerów z 1946 r.

Wśród prelegentów znajdzie się przedstawiciel IPN – dr hab. prof. UG Grzegorz Berendt, naczelnik pionu edukacyjno-naukowego gdańskiego oddziału IPN. O godz. 13.50 profesor Berent wygłosi referat zatytułowany „Strajk dokerów w 1946 roku”.  Na spotkaniu zostaną także omówione przez innych badaczy takie tematy, jak historia Nowego Portu (do 1945 r.) czy sytuacja społeczna w Gdańsku po zakończeniu II wojny światowej. Zaprezentowane i omówione zostaną również filmy oraz kroniki filmowe poświęcone strajkom w powojennej Polsce.

Konferencja popularnonaukowa będzie jednym z elementów imprezy „Dni Nowego Portu”, która jest w tym roku organizowana po raz pierwszy. Zaplanowane wydarzenia mają nie tylko przybliżyć historię Nowego Portu, ale także zintegrować mieszkańców dzielnicy, podkreślić jej walory i wskazać na potencjał, jaki w niej drzemie.

Szczegółowy program imprezy (w tym konferencji), wraz z listą organizatorów dostępny jest w pliku załączonym poniżej. Wstęp wolny, zapraszamy!

* * * 

Rankiem 10 sierpnia 1946 r. robotnicy portowi pracujący przy wyładunku towarów ze statku w Nowym Porcie ogłosili strajk, jako powód podając z jednej strony zbyt niskie płace, z drugiej zaś zatrzymanie przez UB trzech dokerów pod zarzutem udziału w kradzieży pszenicy. Przedstawiciele związku zawodowego, władz miejskich i Urząd Zatrudnienia rozpoczęli pertraktacje, w ramach których zaproponowano, że strajkujący dostaną od 1 września podwyżki, ulgi na bilety tramwajowe, a warunki pracy się poprawią. Protestujący jednak byli nieufni i nie zaprzestali strajku. Wzrost napięcia spowodował, że w pewnym momencie dokerzy postanowili przepędzić znajdujących się nieopodal tłumu trzech funkcjonariuszy gdańskiego UB. Jeden z nich, widząc zbliżającą się grupę robotników, wystrzelił w tłum, raniąc jedną osobę. Rozwścieczeni tym faktem dokerzy rzucili się w pogoń za funkcjonariuszami. Dwóch z nich zdołało schować się w jednym z budynków, trzeci został schwytany i śmiertelnie pobity. Po kilku godzinach do dzielnicy przybyły wzmocnione oddziały MO i UB, rozpoczęły się poszukiwania winnych śmierci funkcjonariusza. Zatrzymywano, legitymowano i bito na ulicy przypadkowe osoby, padały także strzały. W nocy dzielnicę patrolowali żołnierz WP, KBW, WOP i milicjanci. Aby uspokoić ostatecznie nastroje w Nowym Porcie, przeprowadzono akcję pacyfikacyjną, polegającą na oczyszczeniu dzielnicy z „niepewnego” elementu. Pogrzeb porucznika Karola Gronkiewicza, zabitego 10 sierpnia 1946 r., został skrupulatnie wykorzystany przez propagandę partyjną, która także w kolejnych latach w sposób zafałszowany przedstawiała nie tylko postać samego milicjanta, ale także okoliczności, w jakich doszło do strajku dokerów, pomijając przy tym represje, jakie spadły na mieszkańców dzielnicy po samym proteście.

(szerzej o strajku dokerów m. in.: D. Burczyk, „Bojownicy ludu” z Nowego Portu, „Pamięć i Sprawiedliwość” 2013, nr 1 (21), s. 127-140).

do góry